การทำปุ๋ยหมักแห้งอินทรีย์ชีวภาพ

ปุ๋ยหมักแห้งอินทรีย์ชีวภาพ คือ ปุ๋ยอินทรีย์ที่ผ่านกระบวนการผลิตที่ทำให้อยู่ในรูปของแห้ง และผ่านกระบวนการทางชีวภาพ โดยมีรายละเอียดดังนี้

ปุ๋ยอินทรีย์ คือ ปุ๋ยที่ได้จากวัสดุธรรมชาติ เช่น เศษพืช ซากสัตว์ มูลสัตว์ และวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ผ่านกระบวนการย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ ทำให้เกิดสารอินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ต่อพืชและดิน

ปุ๋ยชีวภาพ คือ ปุ๋ยที่ประกอบด้วยจุลินทรีย์ที่มีชีวิต ซึ่งมีคุณสมบัติในการตรึงไนโตรเจนจากอากาศ เปลี่ยนฟอสฟอรัสในดินให้อยู่ในรูปที่พืชใช้ได้ และผลิตสารกระตุ้นการเจริญเติบโตของพืช

ปุ๋ยหมักแห้งอินทรีย์ชีวภาพ จึงเป็นการรวมเอาข้อดีของปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยชีวภาพเข้าด้วยกัน โดยมีลักษณะเป็นปุ๋ยแห้ง ทำให้สะดวกในการใช้งาน การเก็บรักษา และการขนส่ง

วันนี้ผมจะมาสอน การทำปุ๋ยหมักแห้งอินทรีย์ชีวภาพ

ปุ๋ยหมักแห้งอินทรีย์ชีวภาพ คือ ปุ๋ยอินทรีย์ที่ผ่านกระบวนการผลิตที่ทำให้อยู่ในรูปของแห้ง และผ่านกระบวนการทางชีวภาพ โดยมีรายละเอียดดังนี้ส่วนประกอบ

• มูลสัตว์ 1 กระสอบ
• แกลบ เศษใบไม้,เศษหญ้า หรือซังข้าวโพด 1 กระสอบ
• ขี้เถ้าแกลบ 1 กระสอบ
• รำอ่อน 1 กระสอบ
• น้ำสะอาด 10 ลิตร (ถ้าวัตถุดิบแห้งมากก็สามารถเพิ่มปริมาณขึ้น)
• หัวเชื้อจุลินทรีย์เข้มข้น 1 ลิตร
• กากน้ำตาล 2 ลิตร

วิธีทำ

• นำมูลสัตว์ แกลบ ขี้เถ้าแกลบ และรำอ่อนมาผสมคลุกเคล้าให้เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน ผสมน้ำกับหัวเชื้อจุลินทรีย์เข้มข้นและกากน้ำตาลให้เข้ากัน รดลงบนกองวัสดุ และผสมให้เข้ากันจนมีความชื้นประมาณ 35% โดยทดลองกำดู จะเกาะกันเป็นก้อนได้แต่ไม่เหนียว และเมื่อปล่อยทิ้งลงพื้นจากความสูงประมาณ 1 เมตร ก้อนปุ๋ยจะแตก แต่ยังมีรอยนิ้วมือเหลืออยู่
• คลุกเคล้าให้เข้ากันดี ตักปุ๋ยใส่กระสอบ และมัดปากถุงให้แน่น กองกระสอบปุ๋ยซ้อนกันเป็นชั้น ๆ และควรวางเรียงกระสอบให้ห่างกัน เพื่อให้ความร้อนสามารถระบายออกได้ทั้ง 4 ด้าน เพื่อไม่ต้องกลับกระสอบทุกวัน
• ทิ้งไว้ประมาณ 5-7 วัน ตรวจดูว่ามีกลิ่นหอมและไม่มีไอร้อน ก็สามารถนำไปใช้งานและเก็บรักษาไว้ได้นาน

ที่มา : facebook Jetawich Aitsaro Jetawich

---

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• ไอเดีย การสร้างคอกแพะ ราคาประหยัดจากวัสดุรอบตัว
• วิธีเลี้ยงกุ้งฝอยในบ่อดิน และการเตรียมบ่อดิน สำหรับมือใหม่

เป็ดไข่มีกี่สายพันธุ์ ที่นิยมเลี้ยงมีพันธุ์อะไรบ้าง?

1. เป็ดกากีแคมเบลล์

เป็ดพันธุ์นี้พัฒนาพันธุ์โดย Adele Campbell ในประเทศอังกฤษตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 18 จนได้เป็นเป็ดพันธุ์ที่ให้ไข่ดกที่สุดในโลกพันธุ์หนึ่ง โดยให้ไข่ประมาณ 300 ฟองต่อปี เป็นเป็ดที่ให้ผลผลิตไข่ดี ไข่ดก ไข่ใหญ่ และเป็นพันธุ์ที่ทนต่อโรค

เป็ดกากีแคมเบลล์ มีขนสีน้ำตาล แต่ขนที่หลังและปีกมีสีสลับอ่อนกว่า ปากสีดำ ค่อนข้างไปทางเขียว จะงอยปากต่ำ ตาสีน้ำตาลเข้ม คอส่วนบนสีน้ำตาล แต่ส่วนล่างเป็นสีกากี ขาและเท้าสีเดียวกับสีขน แต่เข้มกว่าเล็กน้อย

ตัวเมียเมื่อโตเต็มที่หนักประมาณ 2.0-2.5 กิโลกรัม เริ่มไข่เมื่ออายุประมาณ 4 เดือนครึ่ง ตัวผู้จะมีขนบนหัว คอ ไหล่ และปลายปีกสีเขียว ขนปกคลุมลำตัวสีกากีและน้ำตาล ขาและเท้าสีกากีเข้ม เมื่อโตเต็มที่จะมีน้ำหนักประมาณ 2.5-2.7 กิโลกรัม

2. เป็ดอินเดียน รันเนอร์ 

เป็ดพันธุ์นี้พบครั้งแรกในหมู่เกาะของประเทศอินโดนีเซีย ชวา และบาหลี มีขนาดเล็ก ตัวผู้เมื่อโตเต็มที่จะมีน้ำหนักประมาณ 1.7-2.5 กิโลกรัม ตัวเมียมีน้ำหนักประมาณ 1.5-2.0 กิโลกรัม เป็ดพันธุ์นี้มีอยู่ 3 สี คือ สีขาว สีเทา และสีลาย

เป็ดพันธุ์นี้มีลักษณะเด่นประจำพันธุ์ที่แปลกกว่าเป็ดพันธุ์อื่นๆ คือ ขณะยืนคอยืดตั้งตรง ลำตัวเกือบตั้งฉากกับพื้นคล้ายกับนกเพนกวิน ไม่ค่อยบินแต่จะเคลื่อนที่โดยการเดินและวิ่งมากกว่า ปากสีเหลือง แข้งและเท้าสีส้ม

ตัวเมียเริ่มให้ไข่เมื่ออายุประมาณ 4 เดือนครึ่ง ให้ไข่ฟองโตและไข่ทน ให้ไข่ประมาณ 150-200 ฟองต่อปี

3. เป็ดนครปฐม

เลี้ยงกันมากในเขตจังหวัดนครปฐม เพชรบุรี สุพรรณบุรี และในพื้นที่ลุ่มในภาคกลางซึ่งเป็นเขตน้ำจืด ปัจจุบันทำการวิจัยด้านพันธุกรรมและพัฒนาพันธุ์ เพื่อวัตถุประสงค์ให้เป็นเป็ดที่ให้ทั้งไข่และเนื้อ และต้านทานโรค มีขนาดตัวใหญ่กว่าเป็ดกากีแคมเบลล์ ให้ไข่ช้า แต่ให้ไข่ขนาดใหญ่

ตัวเมียมีขนสีลายกาบอ้อย ปากสีเทา เท้าสีส้ม ตัวผู้จะมีสีเขียวแก่ ตั้งแต่คอไปถึงหัว รอบคอมีวงรอบสีขาว อกสีแดง ลำตัวสีเทา ปากสีเทา และเท้าสีส้ม ตัวผู้เมื่อโตเต็มที่จะมีน้ำหนักประมาณ 3.0-3.5 กิโลกรัม ตัวเมียมีน้ำหนักประมาณ 2.5-3.0 กิโลกรัม เริ่มให้ไข่เมื่ออายุประมาณ 6 เดือน

4. เป็ดปากน้ำ

เลี้ยงกันมากในเขตจังหวัดสมุทรปราการ สมุทรสาคร ฉะเชิงเทรา และชลบุรี ตลอดจนจังหวัดที่อยู่ชายฝั่งทะเลอื่นๆ เลี้ยงง่าย แข็งแรง มีความต้านทานโรคสูง เหมาะสำหรับเกษตรกรรายย่อยในชนบทและสำหรับผสมข้ามพันธุ์กับเป็ดพันธุ์กบินทร์บุรี จะให้ลูกผสมที่มีผลผลิตสูง เป็นเป็ดพื้นเมืองที่กรมปศุสัตว์อนุรักษ์และพัฒนาพันธุ์ต่อเนื่องมากว่า 30 ปี เป็นเป็ดพันธุ์เล็ก

ตัวเมียมีปาก เท้า และขนปกคลุมลำตัวสีดำ อกสีขาว ส่วนตัวผู้จะมีขนบนหัวและคอสีเขียวเป็นเหลือบเงา มีลำตัวขนาดเล็กกว่าเป็ดนครปฐม ให้ไข่ฟองเล็กกว่า เริ่มให้ผลผลิตไข่เมื่ออายุ 18-20 สัปดาห์ สามารถให้ผลผลิตไข่ประมาณ 280-300 ฟองต่อตัวต่อปี ตัวผู้ของเป็ดพันธุ์พื้นเมืองนิยมนำไปเลี้ยงเป็นเป็ดเนื้อ

5. เป็ดบางปะกง

ได้รับการพัฒนาการปรับปรุงพันธุ์โดยกรมปศุสัตว์ ปรับปรุงพันธุ์จากเป็ดพันธุ์กากีแคมเบลล์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503 เลี้ยงและขยายพันธุ์ที่สถานีวิจัยทดสอบพันธุ์สัตว์บางปะกง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งปัจจุบันได้ย้ายฐานการวิจัยและผลิตลูกเป็ดไปที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาสัตว์ปีก จังหวัดปราจีนบุรี ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์นครสวรรค์ จันทบุรี และสุราษฎร์ธานี

เพศผู้มีขนสีกากีเข้ม หัว ปลายปีก ปลายหางสีเขียวแก่ ปากสีน้ำเงิน ขา แข้งสีส้ม อายุเริ่มผสมพันธุ์ 6 เดือน เพศเมียขนตามลำตัวสีกากีอ่อนตลอดลำตัว ปากสีดำน้ำเงิน แข้งสีดำ เริ่มให้ไข่ที่อายุประมาณ 20 สัปดาห์ น้ำหนักตัวเมื่อให้ไข่ฟองแรก 1,533 กรัม ผลิตไข่ปีละ 301 ฟองต่อแม่

โรงเรือนสำหรับเลี้ยงเป็ดไข่ ลักษณะทั่วไปของโรงเรือนเป็ดที่ดี

• กันลม แดด ฝน ได้
• อากาศภายในโรงเรือนสามารถระบายถ่ายเทอากาศได้ดี
• สามารถรักษาความสะอาดได้ง่าย ไม่มีน้ำขัง
• พื้นควรเป็นพื้นทราย หรือพื้นซีเมนต์ จะทำให้ทำความสะอาดได้ง่าย และควรปูเปลือกข้าวหรือแกลบเป็นวัสดุรองพื้น
• บริเวณที่วางอุปกรณ์ให้น้ำควรมีการระบายน้ำที่ดี พื้นโรงเรือนบริเวณที่ให้น้ำควรใช้พื้นไม้ระแนง หรือพื้นสแลทจะสามารถระบายน้ำได้ดี หรืออาจจะทำเป็นแท่นตะแกรงลวดสำหรับวางอุปกรณ์ให้น้ำ
• สร้างง่าย ราคาถูก และใช้วัสดุก่อสร้างที่มีในท้องถิ่น
• ไม่ควรเลี้ยงแน่นจนเกินไป อัตราส่วนในการเลี้ยงต่อพื้นที่
  • เป็ดเล็ก 6-8 ตัวต่อ 1 ตารางเมตร
  • เป็ดรุ่น 5-6 ตัวต่อ 1 ตารางเมตร
  • เป็ดไข่ 4-5 ตัวต่อ 1 ตารางเมตร
  • เป็ดเนื้อ 7 ตัวต่อ 1 ตารางเมตร ทุกขนาด

         โรงเรือนสำหรับเลี้ยงเป็ดไข่จะต้องมิดชิดพอสมควรเพื่อป้องกันสัตว์อื่นเข้ามารบกวน ซึ่งจะทำให้เป็ดตกใจและไข่ลดลงได้ ภายในโรงเรือนนี้จะวางรังไข่ไว้บนพื้นสำหรับเป็ดใช้วางไข่ รังไข่ที่มักใช้จะทำด้วยไม้ขนาด 12×14 นิ้ว สูง 12 นิ้ว ด้านบนและด้านหน้าเปิด ใช้ฟางหรือแกลบรองพื้นรัง อัตราการใช้รังไข่ 1 รังต่อเป็ด 4-5 ตัว ระบายอากาศภายในโรงเรือนเป็นสิ่งสำคัญเพื่อป้องกันไม่ให้เป็ดเครียดจากความร้อนซึ่งอาจจะทำให้เป็ดไข่ลดลงได้ นอกจากนี้ ยังช่วยระบายก๊าซแอมโมเนียออกจากโรงเรือนอีกด้วย

        ระยะเป็ดไข่ ควรให้แสงสว่างวันละ 16-18 ชั่วโมง เพื่อช่วยในการทำให้เป็ดไข่ดีขึ้น การเพิ่มความยาวแสงควรเพิ่มเมื่อเป็ดอายุประมาณ 18 สัปดาห์โดยเพิ่มแสงสัปดาห์ละ 30 นาที จนกระทั่งความยาวแสงอยู่ที่ 16-18 ชั่วโมงต่อวัน การเปิดไฟอาจจะเปิดให้ในช่วงค่ำประมาณ 2 ชั่วโมง และเปิดไฟในช่วงเช้ามืดประมาณ 2-3 ชั่วโมง เรื่องคุณภาพของไข่เป็ดที่ออกมา ไม่ได้ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์เป็ดนั้นๆ ว่าสายพันธุ์ไหนดีกว่ากัน แต่จะขึ้นอยู่กับอาหารที่ให้เป็ดกินมากกว่านั่นเอง

        สำหรับผู้ที่เป็นมือใหม่สนใจที่จะเลี้ยงเป็ดไข่เป็นอาชีพ แนะนำว่า ควรซื้อมาทดลองเลี้ยงในขั้นต้นอย่างน้อย 100-300 ตัว เพื่อศึกษาอุปนิสัยและทดลองเลี้ยงให้ประสบผลสำเร็จ และสิ่งที่สำคัญที่สุด ผู้เลี้ยงต้องมองดูว่าภายในบริเวณที่จะเลี้ยงมีพื้นที่ทำเล้าและปล่อยให้เป็ดไข่เดินมากน้อยแค่ไหน โดยต้องให้พื้นที่อยู่ในระดับปานกลาง ไม่คับแคบจนเกินไป พื้นที่จึงเป็นสิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันในการเลี้ยงเป็ดไข่ และต่อมาให้มองถึงเรื่องการตลาดว่าเมื่อผลิตไข่ออกมาแล้วจะจำหน่ายในรูปแบบไหน โดยต้องส่งให้กับลูกค้าได้อย่างต่อเนื่องโดยที่ไข่เป็ดไม่ขาดช่วง ก็จะช่วยให้ลูกค้าเชื่อมั่น สามารถซื้อขายกันได้เป็นเวลานาน

ที่มา : facebook Jetawich Aitsaro Jetawich

---

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• การเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ย เพิ่มรายได้เสริม
• ปลูกหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 สำหรับเลี้ยงสัตว์

การทำหญ้าหมัก สำหรับเลี้ยงสัตว์

สวัสดีครับ ในบทความนี้เราจะพามาศึกษาวิธี การทำหญ้าหมัก สำหรับเลี้ยงสัตว์ ในช่วงน่าแล้วที่อาหารขาดแคลนกันครับ บอกได้เลยว่ามีวิธีการทำที่ไม่ยุ่งยากอย่างที่คิดครับ

ทำความเข้าใจกับ ” หญ้าหมัก “

หญ้าหมัก หมายถึง พืชอาหารสัตว์ต่างๆ ที่เก็บรักษาไว้ในสภาพความชื้นสูงในที่ไม่มีอากาศซึ่งการเก็บถนอมในลักษณะหมักนี้ สามารออยู่ได้เป็นเวลานาน โดยส่วนประกอบต่างๆและคุณค่าของอาหารไม่เปลี่ยนเปลี่ยนแปลงสำหรับไว้ใช้เป็นอาหารสัตว์ในช่วงขาดแคลนหญ้าสด

ประเภทของหญ้าหมัก แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

• หญ้าหมักสด คือ หญ้าหมักที่ได้จากการใช้พืชสด มีความชื้นสูง จากการตัดโดยตรงแล้วนำมาหมัก
• หญ้าหมักแห้ง คือ หญ้าหมักที่ได้จากการใช้พืชสดน่ามาผึ่งแดลระยะสั้น เพื่อไล่ความชื้นออกให้เหลือความชื้นน้อย แล้วจึงนำมาบรรจุหลุมหมักและต้องสับให้สั้นกว่าชนิดแรกเพื่อให้การอัดแน่นแน่นไปด้วยดี เนื่องจากความชื้นต่ำ กิจกรรมจุลินทรีย์จึงค่อนข้างจำกัด

อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำหญ้าหมัก

อุปกรณ์สำหรับสับหญ้า ถุงดำหรือถุงพลาสติก หรือเท่าที่มีตามท้องถิ่น เพื่อบรรจุหญ้าสำหรับหมัก สารเสริมที่ทำให้การหมักดีขึ้น เช่น กากน้ำตาล 1 กก. เกลือ 500 กรัม เพื่อช่วยเพิ่มคุณภาพของหญ้าหมัก

วิธีการหมัก

• หั่นหรือสับหญ้าสดให้มีขนาด 2-3 ซม.
• บรรจุหญ้าสดที่หั่นแล้วลงในถุงพลาสติก อัดให้แน่นเพื่อไล่อากาศออกให้หมด ในขณะที่บรรจุหญ้าลงในถุง ให้ใส่กากน้ำตาล เกลือลงไปด้วย โดยแบ่งใส่เป็นชั้นๆ เพื่อช่วยให้การหมักดียิ่งขึ้น
• ใช้ยางรัดปิดปากถุง ที่บรรจุหญ้าให้สนิท เพื่อป้องกันอากาศและน้ำเข้านำไปเก็บไว้ในที่ร่ม ระวังอย่าให้ถุงมีรอยรั่วซึม เพราะจะทำให้เกิดรา และเน่าเสีย
• หมักไว้ 3-4 สัปดาห์ หญ้าเหล่านั้นจะกลายเป็นหญ้าหมัก นำมาใช้เลี้ยงสัตว์ได้

หมายเหตุ กรณีเริ่มใช้หญ้าหมัก เลี้ยงควรแบ่งให้วันละน้อยและเพิ่มขึ้นเมื่อสัตว์เคยชิน

ลักษณะที่ดีของหญ้าหมัก

สีหญ้าหมักที่ดี ควรมีสีเขียวแกมเหลือง หรือสีเหลือง ซึ่งถ้าหญ้าหมักเป็นสีดำไม่ควรนำไปใช้เลี้ยงสัตว์ กลิ่นหอมคล้ายผัก ผลไม้ดอง เนื้อหญ้าหมักจะต้องไม่เป็นเมือก ไม่เละ ไม่มีราหรือส่วนเน่าบูด ความชื้นควรอยู่ระหว่าง 65 – 70 % ทดสอบโดยบีบหญ้าหมักด้วยมือ ถ้ามีน้ำเหลวๆไหลออกมาแสดงว่า มีความชื้นมากเกินไป อาจทำให้หญ้าหมักเสียได้ง่าย

ข้อควรระวังในการทำหญ้าหมัก

• การอัดหญ้าลงในภาชนะที่ใช้หมักต้องอัดให้แน่นเพื่อไล่อากาศที่มีอยู่ในภาชนะออกให้มากที่สุด ซึ่งจะช่วยให้การหมักเกิดได้ดี และหญ้าหมักเสียน้อยที่สุด
• การปิดภาชนะที่บรรจุต้องทำให้มิดชิดเพื่อป้องกันไม่ให้อากาศจากภายนอกเข้าไปในกองหญ้าหมัก
• เมื่อเปิดภาชนะควรใช้ให้หมดในระยะเวลาอันสั้น และเปิดภาชนะอย่าให้กว้างมาก เพื่อช่วยให้หญ้าหมักเสื่อมช้าลง
• หญ้าที่นำมาใช้หมักไม่ควรจะมีความชื้นสูงมากเพราะจะทำให้เกิดน้ำในภาชนะหมักมากเกินไป และหญ้าหมักเก็บได้ไม่นาน
• ระมัดระวังหนูหรือแมลงสาบที่จะมากัดภาชนะหรือพลาสติกที่ปิดให้เป็นรู อากาศจะเข้าไปทำให้หญ้าหมักเสียได้

ข้อดีของหญ้าหมัก

• สามารถทำได้ทุกฤดูกาล และสามารถใช้ทุกส่วนของต้นพืชให้เป็นประโยชน์ ส่วนของลำต้นที่แข็งเมื่อหมักแล้วจะอ่อนนุ่มสัตว์ชอบกิน
• ใช้พื้นที่ในการเก็บรักษาน้อย
• หญ้าหมักมีลักษณะอวบน้ำ สัตว์ชอบกิน
• การสูญเสียโดยการร่วงหล่นของใบพืช จากการทำหญ้าหญ้าหมักมีน้อย จึงสามารถรักษาธาตุอาหารต่าง ๆ ไว้ได้สูงกว่าหญ้าแห้ง และลดอันตรายจากอัคคีภัย ในการเก็บเมื่อเทียบกับหญ้าแท้ง
• สามารถเก็บรักษาได้นานเป็นปีๆ โดยคุณค่าทางอาหารไม่ลดลงถ้าหากมีการปฏิบัติอย่างดี

ข้อเสียของหญ้าหมัก

• ต้องมีความรู้ความชำนาญในการทำหญ้าหมัก เปลืองแรงงานและลงทุนมากกว่าการทำหญ้าแห้ง
• ขาดวิตามินดี
• เป็นราเสียหายง่าย เมื่อเปิดหลุมแล้ว เนื่องจากหญ้าหมักมีฤทธิ์เป็นกรค จึงทำลายกายภาชนะที่เป็นโลหะได้

หญ้าหมักดี วัวขุนมีสุขภาพดี!

การทำหญ้าหมักเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับเกษตรกรผู้เลี้ยงวัวขุนทุกท่าน ลองทำดูแล้วคุณจะพบว่ามันง่ายกว่าที่คิด แถมยังช่วยให้วัวขุนของคุณแข็งแรง อ้วนท้วนสมบูรณ์ และมีสุขภาพดีอีกด้วย

ข้อมูล : สำนักพัฒนาอาหารสัตว์ กรมปศุสัตว์

---

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• การเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ย เพิ่มรายได้เสริม
•  ปลูกหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 สำหรับเลี้ยงสัตว์

ปลูกหญ้าแพงโกล่า สำหรับเลี้ยงสัตว์มือใหม่

หญ้าแพงโกล่า (Digitaria decumbens) ถือว่าเป็นอาหารสำหรับเลี้ยงสัตว์ได้เป็นอย่างดี ราคาถูก จะช่วยลดต้นทุนในการเลี้ยงสัตว์ได้มาก ไม่ว่าจะเป็น โคเนื้อ โคนม กระบือ แพะ แกะ นั้นสามารถนำหญ้าแพงโกล่า มาเลี้ยงได้เป็นอาหารหยาบ ซึ่งหญ้าแพงโกล่ายังปลูกง่ายทั้งที่ลุ่มและที่ดอน

วิธีการ ปลูกหญ้าแพงโกล่า

สำหรับหญ้าแพงโกล่านั้น สามารถปลูกได้ทั้งที่ลุ่มและที่ดอน ซึ่งจะมีวิธีปลูกที่แตกต่างกันเล็กน้อย เรามาดูวิธีการปลูกแบบคร่าวๆ ทั้ง 2 วิธีกันเลยครับ

การปลูกหญ้าแพงโกล่าในที่ลุ่ม

ช่วงเวลาปลูก สามารถปลูกหญ้าแพงโกล่าในพื้นที่ลุ่ม ที่มีการให้น้ำชลประทานได้ตลออดทั้งปี การปลูกในพื้นที่ลุ่มให้เตรียมดินโดยการทำเทือกแบบนาหว่านน้ำตม การเตรียมท่อนพันธุ์หญ้าแพงโกล่า ใช้การตัดหญ้าแพงโกล่าทั้งต้น เมื่ออายุ 50-60 วัน ท่อนพันธุ์ที่ได้ควรนำไปปลูกทันที

การเตรียมแปลง

สำหรับการเตรียมแปลงนั้น เริ่มจากการไถดะเตรียมดิน ในเดือน มีนาคม –เมษายน ของแต่ละปี จากนั้นเอาน้ำเข้าท่วมแปลงไว้สูงประมาณ 5 – 10 เซนติเมตร ทิ้งไว้ประมาณ 1 สัปดาห์ หลังจากนั้นปล่อยน้ำออกแล้วแล้วทำการจึงไถดะ ไถคราด แล้วก็พรวนดินไว้ แล้วนำท่อนพันธุ์หญ้าแพงโกล่าหว่านได้เลย

การใส่ปุ๋ย

ก่อนปลูกควรใส่ปุ๋ยสูตร 15-15-15 อัตรา 50-100 กิโลกรัมต่อไร่ เป็นปุ๋ยรองพื้น และควรใส่ปุ๋ยคอกร่วมด้วย ในแต่ละรอบของการตัดควรใส่ปุ๋ยยูเรีย (46-0-0) 2 ครั้ง ๆ ละ 10 กิโลกรัมต่อไร่ ครั้งแรกหลังตัด 1 วัน และครั้งที่ 2 หลังตัด 10-15 วัน หลังการให้น้ำแต่ละครั้งหรือขณะดินมีความชื้นเหมาะสม สำหรับการใส่ปุ๋ยรองพื้น สูตร 15-15-15 ในปีต่อไปควรใส่ตอนต้นฤดูฝนขณะดินมีความขึ้นเหมาะสม

การให้น้ำ

การปลูกในพื้นที่ลุ่มหรือพื้นที่นา ควรมีการให้น้ำหลังจากการตัดหญ้าไปใช้ประโยชน์ และให้น้ำครั้งต่อไปทุกๆ 10-15 วัน โดยวิธีการปล่อยน้ำเข้าแปลง ในปริมาณน้ำที่คาดว่าน้ำจะแห้งได้ภายใน 1-2 วัน ส่วนในพื้นที่ดอนที่ไม่สามารถปล่อยน้ำเข้าแปลงได้ ควรให้น้ำด้วยระบบน้ำฝอย หรือสปริงเกอร์ ทุกๆ สัปดาห์ ในช่วงฝนทิ้งช่วงหรือในฤดูแล้ง

ระยะเวลาการเก็บเกี่ยวที่เหมาะสมสำหรับหญ้าแพงโกล่า

อายุของหญ้าแพงโกล่าตั้งแต่เริ่มปลูกไปจนกระทั่งอายุครบ 45 วัน ก็สามารถเก็บเกี่ยวหญ้าไปขายได้ ซึ่งในช่วงนี้ความยาวของหญ้าจะเหมาะสมอยู่ที่ 30 – 40 เซนติเมตร ต่อจากนั้นอีก 45 วันก็เก็บเกี่ยวครั้งต่อไปได้เลย ระยะเวลาเหมาะสมในการเก็บเกี่ยวครบอายุของหญ้าคือประมาณ 45 วัน

ข้อดีของการปลูกหญ้าแพงโกล่า

• ลงทุนปลูกครั้งเดียวแต่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตไปได้เรื่อยๆ ต่อเนื่องหลายปี จึงทำการไถกลบแล้วเริ่มปลูกใหม่อีกครั้ง
• หญ้าแพงโกล่าสามารถเก็บขายได้ต่อเนื่องตลอดทั้งปี ตั้งแต่เดือนมีนาคม ไปถึงเดือนพฤศจิกายน ของปี และหญ้าจะพักตัวในช่วงหน้าหนาว ตั้งแต่เดือน ธันวาคม ไปจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ เฉลี่ยแล้วตลอดทั้งปีสามารถเก็บเกี่ยวหญ้าแพงโกล่าขายได้ต่อเนื่องถึง 6 ครั้งต่อปี

การปลูกหญ้าแพงโกล่ามีข้อดีอีกหลายประการ เช่น ไม่มีโรคและแมลงรบกวน ต้นทุนสูงในปีแรก ส่วนปีต่อไปต้นทุนทุนจะลดลง เนื่องการปลูกหญ้าแพงโกล่าแต่ละครั้งสามารถเก็บเกี่ยวได้นาน 5-7 ปี จึงเหมาะสำหรับเกษตรกรที่ต้องการลดพื้นที่ทำนา ตัดวงจรโรคและแมลง หรือลดอัตราเสี่ยงจากน้ำท่วมในฤดูฝน

ราคาขายหญ้าแพงโกล่าแบบแห้ง

สำหรับการทำหญ้าแพงโกล่าเป็นหญ้าแห้ง จะเริ่มตัดหญ้าในเดือนพฤศจิกายน โดยตัดหญ้าที่ความยาว 30-40 เซนติเมตร จากนั้นนำหญ้าแพงโกล่าตากแดดให้แห้ง ไม่เกิน 3 วัน แล้วอัดหญ้าเป็นก้อนโดยใช้เครื่องอัด น้ำหนักก้อนละ 20 กิโลกรัม

• หญ้าเกรดดีอายุไม่เกิน 45 วัน อัดแห้งขายได้ในราคากิโลกรัมละ 4 บาท เท่ากับก้อนละ 80 บาทต่อ 20 กิโลกรัม (หญ้าอัดแห้ง 1 ก้อน)
• หญ้าอายุไม่เกิน 60 วัน ขายได้ในราคากิโลกรัมละ 2 บาท เท่ากับ ก้อนละ 40 บาทต่อ 20 กิโลกรัม (หญ้าอัดแห้ง 1 ก้อน)
• ปริมาณ หญ้าสด 4 กิโลกรัม เมื่อนำมาทำหญ้าแห้งเหลือปริมาณ 1 กิโลกรัม เพราะฉะนั้นขายแบบหญ้าสดจะได้ราคาดีกว่าการขายแบบแห้ง

รูปภาพประกอบสวยๆ จาก Facebook Nongmai Farming

---

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• การเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ย เพิ่มรายได้เสริม
•  ปลูกหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 สำหรับเลี้ยงสัตว์

แพะท้องอืด ใช้ยาอะไร รักษายังไง

แพะท้องอืด เป็นอีกอาการหนึ่งของแพะที่ผู้เลี้ยงแพะมักพบเห็นกันอยู่บ่อยครั้ง สาเหตุอาจเนื่องด้วย แพะอาจไปกินหญ้าที่มีลักษณะที่อ่อนเกินไป หรือการกินอาหารที่ไม่คุ้นเคยหรือไม่เคยกินก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุเช่นเดียวกันที่อาจก่อให้เกิดอาการแพะท้องเสียได้

อาการแพะท้องอืด

อาการขั้นต้น ไม่เคี้ยวเอื้อง ไม่ถ่าย จะเดินหรือยืนจะมีการเหยียดตัว นอนและลุกบ่อยๆถี่ กระวนกระวาย คล้ายสัตว์จะคลอดลูก อาจมีอาการเบ่ง และท้องตรงสวาบด้านช้ายโป้งคล้ายลูกโป้ง กคหรือเกาะแล้วจะแน่นแข็งๆ

อาการรุนแรง จะนอนเหยียดขา ตาเหลือก หายใจไม่ออก ขาดอากาศหายใจ และอาจเสียชีวิต

สาเหตุ

เกิดจากการสะสมแก๊สในทางเดินอาหารของสัตวํและสัตว์ไม่สามารถขับออกมาได้ เนื่องจากมีแก๊ส เกิดขึ้นมากผิดปกติ หรือแก๊สเกิดปกติแต่สัตว์ไม่สามารถเรอเอาแก๊สออกมาได้

สาเหตุ ของการเกิดแก๊สในกระเพาะ

• กินอาหารข้นมากเกินไป
• กินพืชตระกูลถั่วในจำนวนมาก จะมีโปรตีนที่ละลายได้ง่ายสูง ( ยอดกระดินอ่อน เปียกน้ำ )
• กินหญ้าอ่อนหรือยอดอ่อนมาก เวลาสัตว์กินหญ้าอ่อนมักจะกินเร็ว
• กินพืชมีสารพิษเช่น ใบมัน หัวมัน ยอดอ่อนไมยราบไร้หนาม
• การเปลี่ยนสูตรอาหารเร็วเกินไป ทำให้จุลินทรีย์ปรับตัวไม่ทันเกิดอาการอาหารไม่ย่อย

การรักษา แพะท้องอืด เบื้องต้น

(เพื่อลดการเกิดแก็สและเร่งระบายแก็ส)

• กรอกน้ำมันพืช 20-150 ซีซีตามขนาดตัวและอาการ
• กรอกยาธาตุน้ำแดง อีโน ผงฟู เบคกิ้งโซดา ( โซเคียมไบคาร์บอเนต ) 20-150 ซีซี ตามขนาดตัวและอาการ
• อย่าให้นอน จับพิงคอกเอาด้านซ้ายออกแล้วเอาเขากดแช่ให้ตดหรือเรอ ทำรอบละ 4-5 ครั้ง หากยังไม่ดีขึ้นสัก 5-10 นาทีทำซ้ำอีก สังเกตการณ์ การเดินการถ่ายปรกติ เคี้ยวเองได้ไหม
• ถ้ามียา เฮปปาเจน ทำการฉีดตามฉลากระบุไว้

ยาเฮปปาเจน (Hepagen)

ยาขับน้ำดี เป็นยากระตุ้นให้ตับ ผลิตน้ำดีให้มากขึ้น ยานี้ใช้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ เข้าช่องท้อง และฉีดช้าๆเข้าเส้น

• ใช้รักษาอาการที่เกิดร่วมกับโรคตับ มีสรรพคุณต่ออาการที่เกี่ยวกับตับ
• ขับน้ำดี กระตุ้นตับให้้ผลิตน้ำดีมากขึ้น
• ช่วยเพิ่มการทำงานของอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการย่อยอาหาร
• รักษาอาหารไม่ย่อย
• อาหารเป็นพิษ เบื่ออาหาร ท้องอืด ท้องเฟ้อ
• รักษาอาการที่พยาธิในกระเพราะและลำไส้

วัว ควาย แกะ : อาหารเป็นพิษ แน่นกระเพราะส่วนรูเม็น อาหารไม่ย่อยมีแก๊สในกระเพราะลำไส้
ม้า : อาการตับผิดปกติเนื่องมาจากเลี้ยงดูไม่สมบูรณ์ มีพยาธิไพโลพลาสมา
หมู : ภาวะโลหิตมีพิษจากลำไส้ บวมน้ำ เบื่ออาหาร ท้องผูก หลังคลอดหรือหย่านม

---

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• ไอเดีย การสร้างคอกแพะ ราคาประหยัดจากวัสดุรอบตัว
• ปลูกหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 สำหรับเลี้ยงสัตว์