การเพาะเลี้ยงปลาหลด

ปลาหลด เป็นปลาน้ำจืตที่ชอบอาศัยอยู่ตามแหล่งน้ำที่มีกระแสน้ำไหลเอื่อยๆ ถือเป็นปลาพื้นบ้านของภาคตะวันออกเฉียงเหนือชนิดหนึ่งที่นิยมนำมารับประทาน การเพาะเลี้ยงปลาหลด สามารถทำได้ในช่วงเดือนพฤษภาคม-สิงหาคม โดยเริ่มจากการรวบรวม พ่อ – แม่พันธุ์ ระยะเวลาที่เหมาะสมคือช่วงฤดูน้ำหลากที่ฝนตกติดต่อกันหลายวัน หลังจากจับปลาหลดได้แล้วให้ปล่อยลงในน้ำสะอาดทันที

พ่อ – แม่พันธ์ปลาหลดควรจะมีอายุตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไป นำมาฉีดฮอร์โมนกระตุ้นการวางไข่ แล้วจึงนำไปปล่อยลงในบ่อเพาะพันธุ์ที่เตรียมไว้ ซึ่งสามารถใข้ไต้ทั้งกะละมังพลาสติก ถังไฟเบอร์กลาส และบ่อซีมนต์ขนาตเล็ก โดยใส่พู่ฟางลงไปให้ทั่วพื้นบ่อ เพื่อให้เป็นที่ยึดเกาะของไข่ และติดตั้งอุปกรณ์ให้อากาศเพื่อช่วยเพิ่มออกซิเจน ระดับความลึกของน้ำควรอยู่ที่ประมาณ 30 – 40 เซนติเมตร

ปลาหลดจะวางไข่ในช่วงเวลากลางคืนของวันที่ทำการฉีดฮอร์โมน รุ่งเช้าวันถัดไปจะเห็นไข่ปลาหลดเกาะติดอยู่ตามพู่ฟาง ให้แยกพ่อแม่พันธุ์ปลาหลดออกไข่ปลาหลดใช้เวลาในการฟักเป็นตัวประมาณ 36 – 48 ชั่วโมง ในระยะแรกจะต้องให้ตัวอ่อนของไรแดงเป็นอาหาร เมื่อลูกปลาหลดมีขนาตใหญ่ขึ้นจึงให้ไรแดงตัวเต็มวัยและให้หนอนแดง หลังจากหนึ่งเดือนลูกปลาหลดที่มีอายุ 1 เตือนขึ้นไปจะมีความปราดเปรียวสามารถว่ายน้ำได้อย่างรวดเร็ว สามารถนำมาเลี้ยงในบ่อชนิดต่างๆ เข่น บ่อซีเมนต์ บ่อพลาสติกถังไฟเบอร์ บ่อดิน และในกระชัง ธิ์งการเลี้ยงในบ่อที่ต่างกันจะมีวิธีการจัดการที่แตกต่างกันด้วย ทั้งในเรื่องของอาหารและคุณภาพน้ำ

บ่อดินเป็นบ่อเลี้ยงปลาหลดที่ช่วยให้การจัดการด้านอาหารและคุณภาพน้ำง่ายที่สุด และปลาหลดยังโตดีที่สุดด้วย เนื่องจากไม่ต้องให้อาหารและเปลี่ยนถ่ายน้ำ แต่ต้องดูแลใส่ปุ๋ยคอกเป็นระยะ ๆ อาหารธรรมชาติจะเกิดขึ้นเองภายในบ่อและยังสามารถเลี้ยงร่วมกับปลากินพืชอื่นๆ เช่น ปลานิล ปลาไน ปลาตะเพียนปลายี่สกเทศ เป็นต้น

การเลี้ยงปลาหลดในบ่อพลาสติก ต้องระมัดระวังเรื่องรูรั่วของพลาสติกเพราะจะทำให้น้ำในบ่อรั่วออกไปทำให้ปลาตาย วิธีการแก้ปัญหาในระยะสั้นๆ คือการใส่ดินลงในบ่อพลาสติก หากเกิดการรั่วดินที่ชุ่มชื้นจะช่วยรักษาชีวิตของปลาหลดต่อไปได้ระยะหนึ่ง ในบ่อพลาสติกควรปลูกพรรณไม้น้ำ เช่น สาหร่าย และผักบุ้ง เพื่อให้ร่มเงาและเป็นที่หลบซ่อนของปลาหลด บ่อพลาสติกควรอยู่กลางแจ้ง เพื่อช่วยให้เกิดอาหารธรรมชาติบางส่วน แต่ยังต้องให้อาหาร เช่น ไรแดง หนอนแดงหรือไส้เดือน เพิ่มเติม เพราะอาหารที่เกิดขึ้นเองนั้นไม่เพียงพอ บ่อพลาสติกขนาดความกว้าง 2 เมตร ความยาว 3 เมตร และความลึก 60 เซนติเมตร สามารถปล่อยปลาหลด อายุ 1 เดือนลงเลี้ยงในอัตรา 200 – 300 ตัว ระยะเวลาในการเลี้ยง 6 – 8 เดือน การเจริญเติบโตขึ้นอยู่กับอาหารที่ปลาได้รับ และความหนาแน่นของปลาในบ่อ

การเลี้ยงปลาหลดในกระชังต้องระมัดระวังเรื่องตะไคร่น้ำ และตะกอนดินอุดตันรูกระชังจึงต้องหมั่นทำความสะอาดอยู่เสมอเพื่อให้น้ำสามารถถ่ายเทได้สะดวกและอาหารธรรมชาติบางส่วนสามารถผ่านเข้าไปในกระชังได้ แต่ยังคงต้องให้อาหารเพิ่มเติมเช่นเดียวกับการเลี้ยงในบ่อพลาสติกและต้องหมั่นตรวจสอบความแข็งแรงของกระชังเพื่อไม่ให้ปลาหลดที่เลี้ยงหลุดรอดออกไปจากกระชัง การวางกระชังควรวางพื้นกระชังให้ติดกับพื้นของบ่อดิน และใส่ดินบางส่วนลงในกระชังและปลูกพรรณไม้น้ำไว้ให้ร่มเงาและเป็นที่หลบช่อนของปลาหลดด้วย ข้อดีของการเลี้ยงปลาหลดในกระชัง คือ สามารถรวบรวมผลผลิตและดูแลคุณภาพน้ำได้ง่ายหากกระชังกางอยู่ในบ่อดิน สามารถเติมปุ้ยคอกลงในบ่อดินเป็นระยะๆ เพื่อช่วยเพิ่มอาหารธรรมชาติในบ่อ และยังสามารถเลี้ยงปลากินพืชชนิดต่างๆ ในบ่อดินได้อีกด้วย กระชังขนาด 40 ตารางเมตร สามารถปล่อยปลาหลดขนาดอายุ 1 เดือนลงเลี้ยง 200 – 300 ตัว โดยใช้ระยะเวลาในการเลี้ยง 6 – 8 เดือน การเจริญเติบโตขึ้นอยู่กับอาหารที่ปลาได้รับ และความหนาแน่นของปลาในบ่อเช่นเดียวกัน

การเลี้ยงปลาหลดในบ่อซีเมนต์ ต้องดูแลเรื่องการให้อาหารและคุณภาพน้ำตลอดเวลา เนื่องจากบ่อซีเมนต์ที่อยู่ในโรงเรื้อนหรือที่ร่มไม่มีอาหารธรรมชาติในบ่อ จึงต้องเพาะเลี้ยงไรแดง หนอนแดง หรือไส้เดือน เพื่อนำมาเป็นอาหารของปลาหลดที่เลี้ยง การเจริญเติบโตของปลาหลดขึ้นอยู่กับอาหารที่ได้รับและความหนาแน่นของปลาในบ่อ บ่อซีมนต์ขนาด 2 ตารางเมตร ควรปล่อยปลาหลดอายุ 1 เดือน ลงเลี้ยง 100 – 150 ตัว ระยะเวลาในการเลี้ยง 6 – 8 เดือน ภายในบ่อควรใส่ท่อพีวีซีให้ปลาหลบซ่อนเพื่อลดปัญหาการตื่นตกใจและความเครียด และควรติดตั้งอุปกรณ์ให้อากาศจะช่วยให้ปลาแข็งแรงและโตเร็วยิ่งขึ้น

ติดต่อเจ้าของผลงานได้ที่

ผศ.ททัยรัตน์ เสาวกูล ดำแหน่ง : ผู้เชี่ยวชาญประจำคลินิกเทคโนโลยี
ที่อยู่ : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์ เ45 หมู่ 15 ตำบลนอกเมือง อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ 32000
โทรศัพท์ : 0 4415 3062 โทรสาร : 0 4415 3064 มือถือ : 08 6249 6490
E-mail : Hatairat_7@hotmail.com

ที่มา | Youtrube Tagple  ตอน หนุ่มสุพรรณน้ำท่วมหมดสวน 2 รอบ สอนเพาะเลี้ยงปลาหลดบ่อปูน สร้างรายได้หลักแสน

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• ไอเดีย การสร้างคอกแพะ ราคาประหยัดจากวัสดุรอบตัว
• วิธีการเลี้ยงปลาดุกบิ๊กอุย : มหาอำนาจบ้านนา

วิธีทำ น้ำหมักชีวภาพ และประโยชน์การใช้งานในด้านต่างๆ

น้ำหมักชีวภาพ

ช่วงนี้เราอาจจะได้ยินชื่อ ” น้ำหมักชีวภาพ ” บ่อยขึ้น ว่าแต่เพื่อน ๆ รู้จักไหมว่า จริง ๆ แล้วน้ำหมักชีวภาพคืออะไร บริโภคได้หรือไม่ แล้วเราจะทำน้ำหมักชีวภาพขึ้นมาใช้เองได้อย่างไร น้ำหมักชีวภาพหรือน้ำสกัดชีวภาพ หรือ ปุ๋ยน้ำจุลินทรีย์ ตามแต่จะเรียก เป็นสารละลายเข้มข้นที่ได้จากการหมักเศษพืช หรือสัตว์ กับสารที่ให้ความหวาน จนถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ ซึ่งเมื่อผ่านกระบวนการแล้วจะได้สารละลายเข้มข้นสีน้ำตาล ประกอบไปด้วยจุลินทรีย์ และสารอินทรีย์หลายชนิดเดิมทีนั้นจุดประสงค์ของการคิดค้น “น้ำหมักชีวภาพ” ขึ้นมา เพื่อใช้ประโยชน์ทางการเกษตรโดยเฉพาะ

แต่ช่วงหลังก็มีการนำน้ำหมักชีวภาพ มาประยุกต์ใช้ประโยชน์ในด้านอื่นเช่นกัน คือ

• ด้านการเกษตร น้ำหมักชีวภาพ มีธาตุอาหารสำคัญ ทั้งไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โปแตสเซียม แคลเซียมกำมะถัน ฯลฯ จึงสามารถนำไปเป็นปุ๋ย เร่งอัตราการเจริญเติบโตของพืช เพิ่มคุณภาพของผลผลิตให้ดีขึ้น และยังสามารถใช้ไล่แมลงศัตรูพืชได้ด้วย
• ด้านปศุสัตว์ สามารถช่วยกำจัดกลิ่นเหม็น น้ำเสียจากฟาร์มสัตว์ได้ ช่วยป้องกันโรคระบาดต่าง ๆ ในสัตว์แทนการให้ยาปฏิชีวนะ ทำให้สัตว์แข็งแรง มีความต้านทานโรค ช่วยกำจัดแมลงวัน ฯลฯ
• ด้านการประมง ช่วยควบคุมคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ ช่วยแก้ปัญหาโรคพยาธิในน้ำ ช่วยรักษาโรคแผลต่าง ๆ ในปลา กบ จระเข้ได้ ช่วยลดปริมาณขี้เลนในบ่อ ช่วยให้เลนไม่เน่าเหม็น สามารถนำไปผสมเป็นปุ๋ยหมักใช้กับพืชต่าง ๆ ได้ดี
• ด้านสิ่งแวดล้อม น้ำหมักชีวภาพ สามารถช่วยบำบัดน้ำเสียจากการเกษตร ปศุสัตว์ การประมง โรงงานอุตสาหกรรม ชุมชน และสถานประกอบการทั่วไป แถมยังช่วยกำจัดกลิ่นเหม็นจากกองขยะ การเลี้ยงสัตว์ โรงงานอุตสาหกรรม และชุมชนต่าง ๆ นอกจากนี้ยังช่วยปรับสภาพอากาศที่เสียให้สดชื่น และมีสภาพดีขึ้น
• ประโยชน์ในครัวเรือน เราสามารถนำน้ำหมักชีวภาพ มาใช้ในการซักล้างทำความสะอาด แทนสบู่ ผงซักฟอก แชมพู น้ำยาล้างจาน รวมทั้งใช้ดับกลิ่นในห้องน้ำ โถส้วม ท่อระบายน้ำ ฯลฯ ได้ด้วย

เห็นประโยชน์ใช้สอยของ น้ำหมักชีวภาพ มากมายขนาดนี้ ชักอยากลองทำน้ำหมักชีวภาพดูเองแล้วใช่ไหมล่ะ จริง ๆ แล้ว น้ำหมักชีวภาพ มีหลายสูตรตามแต่ที่ผู้คิดค้นขึ้นเพื่อประโยชน์ใช้สอยต่าง ๆ กัน วันนี้เราก็มี วิธีทำ น้ำหมักชีวภาพ แบบง่าย ๆ มาฝากกันด้วย

วิธีทำ น้ำหมักชีวภาพเพื่อการเกษตร

เราสามารถเลือกส่วนผสมจาก พืช ผลไม้สุก หรือสัตว์ อย่างหอยเชอรี่ ในการทำน้ำหมักชีวภาพ ได้

ส่วนผสม : เราสามารถเลือกส่วนผสมจาก พืช ผลไม้สุก หรือสัตว์ อย่างหอยเชอรี่ อย่างใดอย่างหนึ่งในการทำน้ำหมักชีวภาพ โดยสับเป็นชิ้นเล็ก 3 ส่วน, กากน้ำตาล 1 ส่วน (อาจใช้น้ำตาลทรายแดง หรือน้ำตาลทรายขาว ผสมน้ำมะพร้าว 1 ส่วนแทนได้) น้ำเปล่า 10 ส่วน

วิธีทำ : นำส่วนผสมทั้งหมดมาคลุกเคล้ากัน แล้วบรรจุลงในถังหมักพลาสติก หรือขวดปิดฝาเก็บไว้ในที่ร่ม นานประมาณ 3 เดือน แล้วจึงสามารถนำไปใส่เป็นปุยให้พืชผักผลไม้ได้ โดยใช้น้ำหมักชีวภาพ อัตราส่วน 10 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร เพื่อบำรุงใบพืชผักผลไม้ใช้น้ำหมักชีวภาพอัตราส่วน 15-20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร เพื่อปรับปรุงบำรุงดิน ให้ดินร่วนซุย ใช้น้ำหมักชีวภาพ อัตราส่วน 1 ส่วน น้ำ 1 ส่วน เพื่อกำจัดวัชพืช

ทั้งนี้ มีเทคนิคแนะนำว่า หากต้องการบำรุงส่วนใบพืช ก็ให้ใช้ส่วนใบยอดพืชมาหมัก หากต้องการบำรุงผล ให้ใช้ส่วนผล เช่น กล้วยน้ำว้าสุก มะละกอสุก เปลือกสับปะรด ฟักทองมาหมัก หรือหากต้องการใช้กำจัดศัตรูพืข ควรหมักสะเดา ตะไคร้หอม ข่า แยกต่างหากด้วย เมื่อจะใช้ก็นำมาผสมฉีดพ่นพืชผักผลไม้ นอกจากนี้ หากใช้สายยางดูดเฉพาะน้ำใส ๆ จากน้ำหมักชีวภาพที่หมักได้ 3 เดือนแล้วออกมาจะเรียกส่วนนี้ว่า “หัวเชื้อน้ำหมักชีวภาพ” เมื่อนำไปผสมอีกครั้ง แล้วหมักไว้ 2 เดือน จะได้หัวเชื้อน้ำหมักชีวภาพอายุ 5 เดือน ซึ่งหากขยายต่ออายุทุก 1 2 เดือน จะได้หัวเชื้อที่อายุมากขึ้นเรื่อย ๆ และประสิทธิภาพสูงมากขึ้น

วิธีทำ น้ำหมักชีวภาพเพื่อการซักล้าง

น้ำหมักชีวภาพ สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการซักล้างได้ โดยมีสูตรให้นำผลไม้ เปลือกผลไม้(ฝักส้มปอย , มะคำดีควาย , มะนาว ฯลๆ 3 ส่วน น้ำตาลทรายแดงหรือน้ำตาลอ้อย 1 ส่วน และน้ำ 10 ส่วนใส่รวมกันในภาชนะที่มีฝาปีดสนิท โดยให้เหลือช่องว่างไว้ประมาณ 1 ใน 5 ของขวด/ถัง แล้วหมั่นเปิดฝาคลายแก๊สออก โดยต้องวางไว้ในที่ร่ม อย่าให้ถูกแสงแดด หมักไว้นาน 3 เดือน ก็จะได้น้ำหมักชีวภาพ สำหรับซักผ้า หรือล้างจานได้ ซึ่งสูตรนี้แม้ว่าผ้าจะมีราขึ้น หากนำผ้าไปแช่ทิ้งไว้ในน้ำหมักชีวภาพก็จะสามารถซักออกได้

วิธีทำน้ำหมักชีวภาพ

วิธีทำ น้ำหมักชีวภาพเพื่อดับกลิ่น

สูตรหนึ่งของการทำน้ำหมักชีวภาพมาดับกลิ่น คือ ใช้เศษอาหาร พืชผัก ผลไม้ที่เหลือทิ้ง 3 ส่วน กากน้ำตาลหรือโมลาส 1 ส่วน และน้ำ 10 ส่วน ใส่รวมกันในภาชนะที่มีฝาปิดสนิท โดยให้เหลือช่องว่างไว้ประมาณ 1 ใน 5 ของขวด/ถัง หมักไว้นาน 3 เดือน ก็จะได้น้ำหมักชัวภาพใช้ดับกลิ่นในห้องน้ำ โถส้วม ท่อระบายน้ำ กลิ่นปีสสาวะสุนัข ฯลฯ ได้อย่างดี

ข้อควรระวังในการใช้ น้ำหมักชีวภาพ

• หากใช้น้ำหมักชีวภาพกับพืช ต้องใช้ปริมาณเจือจาง เพราะหากความเข้มข้นสูงเกินไป อาจทำให้พืชชะงักการเจริญเติบโต และตายได้
• ระหว่างหมัก จะเกิดก๊ซต่าง ๆ ในภาชนะ ดังนั้นต้องหมั่นเปิดฝาออก เพื่อระบายแก๊ส แล้วปิดฝากลับให้สนิททันที
• หากใช้น้ำประปาในการหมัก ต้องต้มให้สุก เพื่อไล่คลอรีนออกไปก่อน เพราะคลอรีนอาจเป็นอันตรายต่อจุลินทรีย์ที่ใช้ในการหมัก
• พืชบางชนิด เช่น เปลือกส้ม ไม่เหมาะในการทำน้ำหมักชีวภาพ เพราะน้ำมันที่เคลือบผิวเปลือกส้มเป็นพิษต่อจุลินทรีย์

น้ำหมักชีวภาพเพื่อการบริโภค

เราอาจเคยได้ยินข่าวว่า มีคนนำน้ำหมักชีวภาพมาใช้บริโภคกันด้วย ซึ่งน้ำหมักชีวภาพที่ใช้ในการบริโภค หรือ เอนไซม์ เป็นสารโปรตีน วิตามินเอ บี ซี ดี อี เค อะมิโนแอซิค( Amino acid) และ อะเซทิลโคเอ(Acety! Coa) ที่ได้จาก หมักผลไม้นานาชนิด เมื่อหมักระยะเริ่มแรกจะเป็นแอลกอฮอล์ ระยะต่อมา เป็นน้ำส้มสายชู ซึ่งมีรสเปรี้ยว อีกระยะหนึ่งเป็นยาธาตุ มีรสขม ก่อนจะได้เป็นน้ำหมักชีวภาพ (เอ็นไซม์) ซึ่งใช้เวลาหมักขยายประมาณ 2 ปี แต่หากจะนำไปดื่มกินควรผ่านการหมักขยายเป็นเวลา 6 ปีขึ้นไป

โดยประโยชน์จากน้ำหมักชีวภาพนั้น หากมีการนวัตกรรมการผลิตที่ดีจะส่งผลดีต่อสุขภาพของระบบย่อยอาหาร ระบบขับถ่าย ทำให้ภูมิต้านทานโรคดีขึ้น และช่วยลดคอเลสเตอรอลในเลือดได้ แต่น้ำหมักชีวภาพที่ขายอยู่ตามท้องตลาด มักเป็นน้ำหมักชีวภาพที่อยู่ในสภาพเป็นแอลกอฮอล์ ดังนั้นเมื่อดื่มกินแล้วอาจมีอาการร้อนวูบวาบ มึนงง และอาจทำให้ฟันผุกร่อนได้ เพราะน้ำหมักชีวภาพ (เอนไซม์) มีสภาพเป็นกรดสูง ดังนั้นจึงไม่ควรดื่มน้ำหมักชีวภาพแบบเข้มข้น

อย่างไรก็ตาม การทำน้ำหมักชีวภาพ ที่ใช้บริโภคนั้น ยังขาดข้อมูลทางวิทยาศาสตร์รองรับ หากดื่มกิเข้าไปก็เสี่ยงต่ออันตรายได้ โดยเฉพาะมีข้อมูลจาก สวทช. ร่วมกับ อย.ที่ได้เก็บตัวอย่างของผลิตภัณฑ์น้ำหมักชีวภาพที่วางขายตามท้องตลาดมาตรวจสอบ พบว่า น้ำหมักชีวภาพเหล่านี้ แม้จะไม่มีการปนเปื้อนของโลหะเศษไม้ เศษดิน แต่พบการปนเปื้อนของเชื้อรา ยี่สต์ เมทิลแอลกอฮอล์ เอทิลแอลกอฮอล์ ซึ่งส่งผลต่อระบบประสาทและตา โดยเฉพาะเมทานอล หรือเมธิลแอลกอฮอล์ที่ทำอันตรายต่อร่างกายได้

ดังนั้นแล้ว เพื่อความปลอดภัย ควรหลีกเลี่ยงการซื้อผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้รับการรับรองจากองค์การอาหารและยา รวมทั้งต้องพิจารณาความน่าเชื่อถือของผู้ผลิต แหล่งผลิต และบรรจุภัณฑ์หีบห่อด้วย แต่ถ้าหากจะนำ “น้ำหมักชีวภาพ” มาใช้ในครัวเรือน หรือการเกษตร ลองทำง่าย ๆ ด้วยตัวเอง ก็จะปลอดภัยและประหยัดที่สด

ประโยชน์จากการใช้น้ำหมักชีวภาพ

• ด้านระบบในการกำจัดน้ำเสีย ในบริเวณบ้าน ในโรงงานอุตสาหกรรม และชุมชนต่าง ๆ ดู คลอง หนองบึง
• กำจัดกลิ่นจากกองขยะ การเลี้ยงสัตว์ โรงงานอุตสาหกรรมและชุมชนต่าง ๆ
• ปรับสภาพของเสียจากครัวเรือนให้เป็นประโยชน์ ต่อสัตว์เลี้ยง และการเพาะปลูก
• กำจัดขยะด้วยการย่อยสลายให้มีจำนวนที่ลดน้อยลงนำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น ได้
• ช่วยประหยัดค่าไฟฟ้าทำให้การใช้ไฟฟ้าลดน้อยลง
• ใช้ล้างผัก ผลไม้ เนื้อสัตว์ได้ และสามารถล้างเนื้อสัตว์ที่มีกลิ่นเหม็นให้ดีได้
• ใส่กระบอกฉีดน้ำ ฉีดในห้องในที่ทำงานได้แทนการใช้สารเคมีที่มีราคาแพง ช่วยปรับสภาพอากาศเสียให้สะอาดขึ้นและลดเชื้อแบคทีเรียได้ดี
• ใช้อาบน้ำสุนัขได้ดีไม่มี เห็บ หมัด และกลิ่นสุนัขไม่เหม็นสาบ และสามารถใส่ผสมกับน้ำให้สุนัขกินได้มูลสุนัขจะไม่มีกลิ่นเหม็น และทำให้สุนัข เจริญอาหาร
• ใช้ลาดในห้องน้ำ ตามท่อระบายน้ำ ห้องส้วมจะไม่มีกลิ่นเหม็น และไม่ทำให้ห้องส้วมอุดตัน บ่อเกรอะส้วมห้องน้ำ ตามบ้านที่อยู่อาศัย คอนโดมิเนี่ยม โรงพยาบาล โรงแรม จากตลาดสด ร้านอาหาร
• ใช้ล้างรถยนตร์ได้ ไม่ทำให้สีของรถเสียหาย ช่วยดักฝุ่นละอองที่มาเกาะรถได้ดี และเช็ดที่เบาะในข้างในรถได้ดีด้วย
• ใช้ทำความสะอาดแผลสดได้ดี นำEMสดทาบริเวณที่เป็นบาดแผล เวลาโดนของมีคมบาด เช่น มีด หรือโดนน้ำร้อนลวก แผลไฟไหม้ ทำ EM สด ได้จะทำให้แผลเย็น แล้วไปพบแพทย์
• วิธีการใช้จุลินทรีย์ กำจัดกลิ่นเน่าเสีย กลิ่นเหม็น กลิ่นคาว กลิ่นสาบ ฯลฯ จากสิ่งปฏิกูลต่างๆ

บทความอื่นๆที่น่าสนใจ

• การป้องกันกำจัดศัตรูมะพร้าว แบบผสมผสาน
• ปลูกข้าวโพดหวาน วิธีการปลูกและการให้น้ำข้าวโพดหวาน

ผักกวางตุ้ง ปลูกง่ายเจริญเติบโตได้ดีทั้งปี

ผักกวางตุ้ง

ผักกวางตุ้ง( Flowering white cabbage )เป็นผักที่ปลูกง่าย ชอบสภาพแสงแดดตลอดวัน เจริญเติบโตและสามารถปลูกได้ดีตลอดปี อายุการเก็บเกี่ยวสั้นเพียง 35-45 วัน ลำต้นตั้งตรง มีสีเขียว ก่อนออกดอกลำต้นจะสั้น มีข้อถี่มากจนดูเป็นกระจุกที่โคนต้น

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม : ผักกาดเขียวกวางตุ้งสามารถขึ้นได้ในดินแทบทุกชนิด แต่จะเจริญได้ดีที่สุดในสภาพดินร่วนปนทรายที่มีความอุดมสมบูรณ์ดี มีอินทรีย์วัตถุสูง ความเป็นกรดเป็นด่างของดิน (pH) ควรอยู่ระหว่างสภาพเป็นกรดเล็กน้อยจนถึงปานกลาง คือ pH อยู่ระหว่าง 6-6.8 ชอบดินที่มีความชื้นสูงเพียงพอสม่ำเสมอ ได้รับแสงแดดเต็มที่ตลอดวัน อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ระหว่าง 20-25 องศาเซลเซียส แต่อย่างไรก็ตามในประเทศไทยสามารถปลูกผักกาดเขียวกวางตุ้งได้ตลอดปี

การเตรียมในแปลงปลูกหรือในกระถาง

• ปลูกในแปลงควรเตรียมดินปลูก โดยใช้จอบขุดย่อยดินลึก 15-20 ซม. และย่อยดินให้ละเอียด ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก หว่านและคลุกเคล้าให้เข้ากับดินในแปลง
• ในกรณีปลูกในกระถาง ให้ผสมดินปลูกในกระถางโดยใช้ดินร่วนละเอียดผสมปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก ในอัตรา 2:1

การเพาะกล้า ทำได้ 2 แบบ คือ

1. เพาะในถาดพลาสติกเพาะกล้า

• ให้เตรียมดินละเอียดพร้อมปุ้ยคอกหรือปุ้ยหมักในอัตรา ๒: ๑และใส่ดินผสมดังกล่าวลงในถาดพลาสติกเพาะกล้าแล้ว นำเมล็ดผักกวางตุ้งหยอดลงในหลุมปลูก หลุมละ 1-2 เมล็ด กลบดินผิวหน้าเมล็ดผักกวางตุ้ง แล้วรดน้ำและควรป้องกันมดมาคาบเมล็ดไปจากถาดพลาสติกเพาะกล้า โดยใช้ปูนขาวโรยเป็นเส้นรอบรูปล้อมถาดเพาะไว้ หลังเพาะนาน 7-10 วัน ผักกวางตุ้งเริ่มงอก หมั่นรดน้ำตันผักกวางตุ้งทุกวันๆ ละ 1-2 ครั้ง ในช่วงเช้าและเย็น จนกระทั้งต้นผักกวางตุ้งมีอายุ 20-25 วัน จึงย้ายกล้าผักกวางตุ้งลงปลูกในกระถางหรือในแปลงปลูก

2. เพาะในแปลง

• หลังจากเตรียมดินในแปลงปลูกแล้ว ใช้จอบขุดเป็นแถวปลูก ระหว่างแถว 25 เซนติเมตร ความลึกผิวดิน 2-3 เซนติเมตรแล้ว โรยเมล็ดพันธุ์ผักกวางตุ้งบางๆ ตามแถวปลูกที่เตรียมไว้ กลบหน้าดินในแปลง และรดน้ำทุกวันๆละ 1-2 ครั้ง ในช่วงเช้า-เย็น หลังเพาะนาน 7-10 วัน ผักกวางตุ้งเริ่มงอก และควรรดน้ำทุกวัน

การดูแลรักษา

• ย้ายกล้าผักกวางตุ้งลงในแปลงหรือในกระถาง ให้รดน้ำทุกวันๆละ 1-2 ครั้ง ในช่วงเช้าและเย็น ถ้าโรยเมล็ดผักกวางตุ้งบางๆ ในร่องปลูกของแปลงที่เตรียมดีแล้ว ไม่จำเป็นต้องถอนแยกหรือย้ายปลูกอีก แต่สามารถดูแลบำรุงรักษาเลี้ยงให้เป็นต้นที่สมบูรณ์จนกระทั่งสามารถตัดมาบริโภคได้

การให้น้ำ

การใส่ปุ๋ย

เนื่องจากผักกาดเขียวกวางตุ้งเป็นผักกินใบและก้านใบ ดังนั้นการใส่ปุ๋ยควรใช้ปุ๋ยยูเรีย (46-0-0) หรือแอมโมเนียมซัลเฟต อัตรา 30 กิโลกรัมต่อไร่ เป็นการเร่งการเจริญเติบโตให้กับใบและก้านใบให้เร็วขึ้น หรือใช้ปุ๋ยสูตร 20-11-11 หรือสูตรใกล้เคียง ในอัตรา 30-50 กิโลกรัมต่อไร่ หลังจากใส่ปุ๋ยทุกครั้งควรมีการราดน้ำตามทันที อย่าให้ปุ๋ยตกค้าง สำหรับการพรวนดินและกำจัดวัชพืช ควรทำให้ระยะแรกพร้อมกับการถอนแยก

การเก็บเกี่ยว

อายุการเก็บเกี่ยวของผักกาดเขียวกวางตุ้งค่อนข้างเร็ว คือ ประมาณ 35-45 วัน การเก็บเกี่ยวโดยเลือกต้นที่มีขนาดใหญ่ตามต้องการ แล้วใช้มีดคมๆ ตัดที่โคนต้น แล้วทำการตัดแต่งใบนอกที่แก่หรือใบที่ถูกโรคหรือแมลงทำลายออก หลังจากตัดแต่งแล้วจึงบรรจุภาชนะเพื่อส่งจำหน่ายตลาดต่อไป

สำหรับการเก็บรักษา เนื่องจากผักกาดเขียวกวางตุ้งเป็นผักอวบน้ำ ดังนั้นการเก็บรักษาจึงควรเก็บไว้ในที่อุณหภูมิต่ำประมาณศูนย์องศาเซลเซียสที่ความชื้นสัมพัทธ์ 95 เปอร์เซ็นต์ จะสามารถเก็บรักษาไว้ได้นานถึง 3 สัปดาห์

อ้างอิงที่มา : โรงเรียนเกษตรทฤษฎีใหม่ เขตหนองจอก, www.railungtop.com, www.withikaset.com

บทความอื่นๆที่น่าสนใจ

• • การป้องกันกำจัดศัตรูมะพร้าว แบบผสมผสาน
  • ปลูกข้าวโพดหวาน วิธีการปลูกและการให้น้ำข้าวโพดหวาน

การเลี้ยงไก่ไข่แบบปล่อย ต้นทุนต่ำ ไก่มีสุขภาพดี

การเลี้ยงไก่ไข่แบบปล่อย

การเลี้ยงไก่ไข่แบบปล่อย (Free-range system) หมายถึง ระบบการจัดการเลี้ยงไก่ที่ปล่อยให้ไก่ได้ออกมาภายนอกคอกหรือโรงเรือนได้อย่างอิสระ โดยเป็นพื้นที่ที่มีหญ้าปกคลุม 5 ตารางเมตร/ไก่ไข่ 1 ตัว ส่วนพื้นที่ในโรงเรือน 1 ตารางเมตร/ไก่ไข่ 4 ตัว ทำให้ไก่ได้แสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติ เช่น การคลุกฝุ่นการไซร้ขน การจิกกินพืช ผัก แมลง ทำให้ไก่มีความสุข อารมณ์ดี จึงเรียกว่า “Happy Chicken”

พันธุ์ไก่ไข่

ใช้พันธุ์ไก่ไข่ที่ทนทานต่อสภาพแวดล้อม กินอาหารในท้องถิ่นได้ดี และไม่ตัดปาก พันธุ์ไก่ไข่ที่นิยมเลี้ยง มีดังนี้

1.ไก่โรดไทย (Rhode Thai) เป็นไก่พันธุ์แท้กึ่งเนื้อกึ่งไข่ลักษณะประจำพันธุ์ ขนลำตัวสีน้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาลเปลือกไข่สีน้ำตาล ใช้ประโยชน์ได้ทั้งการเลี้ยงเพื่อให้เนื้อและไข่ อายุเมื่อให้ไข่ฟองแรก 168 วันน้ำหนักเมื่อให้ไข่ฟองแรก 2,045 กรัม อัตราการให้ไข่ 94 เปอร์เซ็นต์ ผลผลิตไข่ 240 ฟอง/ตัว/ปี น้ำหนักไข่เฉลี่ย 55 กรัม/ฟอง น้ำหนักโตเต็มที่ 2.358 กรัม

2. ไก่ไข่ไทยกรมปศสัตว์ ลักษณะประจำพันธุ์ขนลำตัว สีน้ำตาลอ่อนถึงสีน้ำตาลเข้ม ขนปีกสีน้ำตาล สร้อยคอสีน้ำตาลเข้ม ปลายหางมีสีดำ หงอนจักรใหญ่สีแดงสด เหนียงสีแดงใหญ่ ตุ้มหูแดงมีสีขาวเรื่อๆ ปนเล็กน้อย แข้งสีเหลือง ผิวหนังสีเหลือง เปลือกไข่สีน้ำตาลอ่อน อายุเมื่อให้ไข่ฟองแรก 169 วัน น้ำหนักตัวเมื่อให้ไข่ฟองแรก 1,717กรัม อัตราการให้ไข่ 86-90 เปอร์เซ็นต์ ผลผลิตไข่ 290 ฟอง/ตัว/ปี น้ำหนักไข่เฉลี่ย 59 กรัม/ฟอง

3.ไก่ไข่เล็กฮอร์นขาวหงอนจักร  เป็นไก่พันธุ์แท้ ลักษณะประจำพันธุ์มีขนาดเล็ก ขนสีขาว ให้ไข่เร็ว ให้ไข่ดกไข่เปลือกสีขาว มีประสิทธิภาพในการเปลี่ยนอาหารค่อนข้างสูง เพราะมีขนาดเล็กทนร้อนได้ดี เริ่มให้ไข่เมื่ออายุ 4 เดือนครึ่ง – 5 เดือนให้ไข่ปีละประมาณ 300 ฟอง น้ำหนักโตเต็มที่ เพศผู้ 2.2-2.9 ก.ก. เพศเมีย 1.8-2.2 ก.ก.

การจัดการลานปล่อย

หากเลี้ยงไก่พ่อแม่พันธุ์ จำนวน 100 ตัว ใช้โรงเรือนขนาด 50 ตารางเมตร ใช้พื้นที่ปล่อยอิสระ 500 ตารางเมตร โดยแบ่งเป็นแปลงย่อยได้หลายแบบ ดังนี้

การเปิดประตูโรงเรือน ให้เปิดประตูโรงเรือนเพียงประตูเดียวในแต่ละวันตามรอบการหมุนเวียนแปลงหญ้า

• แบบ 1 ไม่แบ่งแปลงย่อยให้ไก่ออกสู่แปลงหญ้าได้อย่างอิสระในช่วงกลางวัน โดยเปิดประตูสลับด้านให้ไก่ออก
• แบบ 2 แบ่งเป็นแปลงย่อย 2 แปลง ขนาดเท่าๆ กัน ปล่อยไก่เข้ากินหญ้าแปลงย่อยละ 30 วัน
• แบบ 3 แบบแบ่งเป็นแปลงย่อย 4 แปลง ขนาดแปลงย่อยเท่าๆ กันปล่อยไก่เข้ากินหญ้าแปลงย่อยละ 10 วัน

การเลี้ยงลูกไก่ อายุ 0-6 สัปดาห์

การเตรียมรับลูกไก่ : เปิดเครื่องกกรอไว้อย่างน้อย 2 ชั่วโมง อุณหภูมิกก 32-35 องศาเซลเชียส ละลายวิตามินในน้ำดื่มเตรียมไว้ให้เรียบร้อย

พื้นที่การกก : ลูกไก่ 100 ตัว/ พื้นที่ 1 ตารางเมตร มีแผ่นการ์ดล้อมรอบให้ลูกไก่อยู่ในรัศมีความร้อน
ความชื้น : ควรจัดการภายในโรงเรือนกกให้แห้ง สะอาดไม่เปียกชื้น
การระบายอากาศ : เปิดผ้าม่านเมื่อรู้สึกอบอ้าว มีจุดประสงค์ เพื่อระบายความชื้น และอากาศเสียออกจากพื้นที่กก ส่วนอากาศดีจากภายนอกจะไหลเข้ามาแทนที่
การให้น้ำ : ลูกไก่ควรได้รับน้ำทันทีที่ปล่อยลงพื้นที่กก หลังจากลูกไก่ได้กินน้ำอย่างทั่วถึงแล้วจึงเริ่มให้อาหาร
การให้อาหาร : ให้อาหารที่มีโปรตีนสูง 19 เปอร์เซ็นต์กินแบบเต็มที่ โดยให้ครั้งละน้อย แต่บ่อยครั้ง ทำให้ลูกไก่ได้กินอาหารใหม่และกระตุ้นการกินอาหารได้มากขึ้น
การสุ่มชั่งน้ำหนัก : เพื่อคำนวณหาน้ำหนักเฉลี่ยแล้วนำมาเปรียบเทียบกับน้ำหนักมาตรฐาน ใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรื่องอาหารต่อไป

การเลี้ยงไก่รุ่นถึงสาว อายุ 6 – 16 สัปดาห์

การให้อาหาร : ให้อาหารที่มีโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์ควบคุมอาหารให้ไก่ได้กินประมาณ 85% เพราะไม่เช่นนั้นไก่จะเป็นสาวให้ไข่เร็วเกินไปกว่าอายุที่ควร วิธีการให้อาหารไก่กินตั้งแต่เช้าจนถึงเวลา15.30 นาฬิกา ให้แขวนถังอาหารขึ้น และปลดถังอาหารลงในเช้าวันรุ่งขึ้น ปฏิบัติแบบนี้ทุกวัน

การเลี้ยงไก่ระยะให้ไข่ อายุ 17 สัปดาห์-ปลด

การให้อาหาร : เมื่อไก่ให้ไข่ฟองแรกให้เปลี่ยนอาหารสำหรับไก่ไข่ที่มีโปรตีน 16% จำกัดให้กินประมาณ 120 กรัม/ตัว/วันหากให้อาหารเต็มที่แล้วเปอร์เซ็นต์ให้ไข่ยังต่ำ ให้คัดไก่ที่หยุดให้ไข่ออกจากฝูง ซึ่งมีลักษณะหงอนเหี่ยวเล็กลง สีของหงอนไม่สดใสและเพื่อความมั่นใจให้จับไก่วัดกระดูกเชิงกราน แม่ไก่ที่ให้ไข่กระดูกเชิงกรานจะกว้างมากกว่า 2 นิ้วมือ ส่วนไก่หยุดไข่กระดูกเชิงกรานแคบชิดกันมีความกว้างประมาณ 1 นิ้วมือ

สอบถามรายละเอียดได้ที่

กองงานพระราชดำริและกิจกรรมพิเศษ กรมปศุสัตว์โทร. 0 2653 4444 ต่อ 3371 โทรสาร 0 2653 4930E-mail : drasa2@dld.go.th, www.royal.dld.go.th

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• วิธีเลี้ยงปูนาในบ่อปูนซีเมนต์ จัดการง่ายสะอาด

จุลินทรีย์หน่อกล้วย ปรับสภาพดินช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดี

จุลินทรีย์หน่อกล้วย

จุลินทรีย์หน่อกล้วย คือการนำหน่อกล้วยมาหมักให้ได้จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์เพื่อนำมาใช้ในการเกษตรเพราะในดินที่มีต้นกล้วยขึ้นจะเป็นดินที่มีสภาพอุดมสมบูรณ์ มีจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ต่อพืช สามารถนำจุลินทรีย์มาปรับสภาพดินให้เหมาะต่อการเจริญเติบโตของพืช

อีกทั้งยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ช่วยปรับสภาพน้ำให้มีความเหมาะสม ชลอการเน่าเสียของน้ำ แม้มิใช่การบำบัดน้ำเสียโดยตรง แต่ใช้หลักการนำเอาจุลินทรีย์ชนิดดี มีประสิทธิภาพไปแย่งอาหาร(ของเสียจากสัตว์น้ำและเศษอาหารที่สัตว์น้ำกินไม่หมด) จากจุลินทรีย์ที่มีอยู่ตามธรรมชาติในน้ำที่กำลังจะเน่า หรือในน้ำเสีย สกัดกั้นการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ธรรมชาติที่เป็นสาเหตุของน้ำเน่าเสีย

ส่วนผสม

• ต้นกล้วยสูงประมาณ 1 เมตร (ประกอบด้วยต้น ใบ หน่อ ราก) ประมาณ 3 กิโลกรัม สับเป็นชิ้นฯ
• กากน้ำตาล น้ำตาลทรายแดง หรือ น้ำตาลปิ๊บ 1 กิโลกรัม
• ยาคูลย์ 1 ขวด
• น้ำประมาณ 4 ลิตร

วิธีทำ

1. เตรียมส่วนผสม ต้นกล้วย ยาคูลย์ กากน้ำตาล หรือน้ำตาลทรายแดง และน้ำเปล่า

2 สับต้นกล้วยเป็นชิ้นๆ นำส่วนผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน

3.เก็บไว้ในที่ร่มทำการหมัก 7 – 14 วัน ระหว่างที่หมักให้เปิดคนวันละ 1 ครั้ง

4.กรองเอาเฉพาะน้ำ ส่วนเศษกล้วยสามารถนำไปทำปุ๋ยต่อได้

อัตราส่วนการใช้

• บ่อกบ ใช้ 1 cc ต่อน้ำในบ่อเลี้ยง 1 ลิตร
• บ่อปลาใช้ 40 ลิตร ต่อบ่อขนาด 1 งาน
• ต้นไม้ใช้ 20 cc ต่อน้ำ 20 ลิตร ใช้ฉีดพ่น หรือรดโคนต้นไม้

การขยายเชื้อ

ใช้จุลินทรีย์หน่อกล้วย 1 ลิตร ผสมกากน้ำตาล น้ำตาลทรายแดง หรือน้ำตาลปิ๊บ 1 กิโลกรัม แล้วผสมน้ำเปล่า 40 ลิตร หมั่นคน ทุกวันใส่ถังปิดฝาหมักประมาณ 7 วัน

ประโยชน์จุลินทรีย์หน่อกล้วย

มีฮอร์โมน Auxin ช่วยเร่งการเจริญเติบโตย่อยสลายของเสียได้เร็วกว่าจุลินทรีย์ชนิดอื่น มีสาร Tanin ช่วยในการยับยั้ง เชื้อราและแบคทีเรีย

ที่มา : สำนักงานประมงจังหวัดสุโขทัย 181/2 ม.12 (ในสวนหลวง ร.9) ตำบลบ้านสวน อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย โทร 055-611220,  www.withikaset.com ,หนังสือเกษตรอินทรีย์ภาคปฏิบัติ 3 อาจารย์อธิศพัฒน์ วรรณสุทธิ์

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• การปลูกขมิ้นชัน และการดูแลรักษาหลังการปลูก
• ปลูกผักกาดหัว แบบง่ายๆไว้รับประทานในครัวเรือน