การขยายพันธุ์พืชด้วย การตอนกิ่ง แบบง่ายๆ

การตอนกิ่ง

---

วิธีตอนกิ่ง เป็นวิธีขยายพันธุ์ ที่ใช้กับพืชได้หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นฝรั่ง มะเฟือง มะนาว เลมอน ส้ม ลิ้นจี่ มะเดื่อฝรั่ง ทับทิม ชมพู่ มะม่วง นิยมทำบาดแผลด้วยการควั่นกิ่งจะออกรากได้ง่ายที่สุด นิยมทำในฤดูฝน เพราะไม่ต้องคอยรดน้ำ โดยเลือกตอนกิ่งแก่ที่เจริญในปีที่แล้วหรือในปีเดียวกันก็ได้ แต่ต้องเป็นกิ่งที่แข็งแรง ไม่อ่อน หรือแก่เกินไป เลือกกิ่งที่เจริญตั้งขึ้น จะออกรากดีกว่ากิ่งที่ทอดเอียงในแนวระนาบ หรือกิ่งที่ห้อยลง แล้วทำแผลบนกิ่งให้ชิดใต้ข้อ โดยมีขั้นตอนการปฏิบัติ ดังนี้

• เลือกกิง เลือกกิ่งที่สมบูรณ์ไม่แก่ไม่อ่อนเกินไปปราศจากการทำลายของโรคและแมลง
  
• ควั่นกิ่ง ควั่นรอบกิ่งเป็นวงแหวน 2 วง ความห่างของวงแหวนเท่ากับความยาวของเส้นรอบวงของกิ่งที่ทำการตอน
  
  
• ลอกเปลือก ลอกเปลือกที่ควั่นออก
  
  
• ใช้สันมีดขูดเมือก ใช้สันมีดขูดส่วนที่เป็นเมือกลื่นออกให้หมดโดยขูดจากด้านบนลงมาด้านล่าง
  
  
• ตุ้มตอน นำตุ้มตอน (ขุยมะพร้าวที่แช่น้ำ แล้วบีบให้หมาดๆอัดลงในถุงพลาสติกผูกปากถุงให้แน่น) กรีดตรงกลางตามความยาว
  
  
• แหวกตุ้มตอน แหวกตุ้มตอนให้แยกออก
  
  
• หุ้มตุ้มตอน นำตุ้มตอนไปหุ้มรอยควั่นให้มิด
  
  
• มัดตุ้มตอน มัดตุ้มตอนด้วยเชือกฟางให้แน่น
  
  
• ออกราก ประมาณ 30-45 วัน ตัดกิ่งตอน เมื่อรากงอกเป็นจำนวนมากและมีสีเหลืองหรือสีน้ำตาล
  
  
• แกะถุง ตัดเชือกฟางและแกะถุงพลาสติกออก
  
  
• ชำกิ่งในภาชนะ นำกิ่งตอนไปขำในภาชนะ กระถางหรือถุงพลาสติกปักไม้ค้ำยันยึดให้แน่น เพื่อรอการปลูกหรือจำหน่ายต่อไป

ข้อดี ของการขยายพันธุ์พืชด้วยการตอนกิ่ง

• สามารถใช้กับพืชที่ออกรากยาก ที่ไม่สามารถใช้ตัดชำได้ แต่เกิดรากได้ดีด้วยการตอนกิ่ง
• ได้กิ่งพันธุ์ที่ไม่กลายพันธุ์
• การปฏิบัติและบำรุงรักษาง่ายและ สามารถประหยัดค่าใช้จ่าย และพืชบางชนิดออกรากได้ง่าย
• เป็นวิธีที่สามารถทำได้ง่าย ทั้งกลางแจ้ง และในเรือนเพาะชำ

ข้อเสีย ของการขยายพันธุ์พืชด้วยการตอนกิ่ง

• กิ่งตอนไม่มีรากแก้ว ปลูกแล้วจะโค่นล้มได้ง่าย เมื่อมีพายุแรง เช่น ลิ้นจี่ และลำไย เป็นต้น
• ต้องเสียเวลาในการตัดกิ่งมาปักชำก่อน เพื่อให้ต้นแข็งแรงก่อนนำไปปลูก
• สามารถขยายพันธุ์ได้น้อย เพราะต้องใช้ขนาดกิ่งโตพอสมควร
• ต้องใช้ต้นไม้จำนวนมาก ทำให้ต้องปลูกในเนื้อที่มีมากกว่าการขยายพันธุ์ด้วยวิธีอื่น ๆ และต้องเสียค่าใช้จ่ายมากขึ้น

ที่มา : สำนักงานเกษตรและสหกรณ์ จังหวัดพัทลุง

---

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• การปลูกขมิ้นชัน และการดูแลรักษาหลังการปลูก
• กระชาย สมุนไพรไทยก้นครัว สรรพคุณและประโยชน์มากกว่าที่คิด!

การเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) ลงทุนครั้งเดียวเลี้ยงได้นาน

ด้วงงวงมะพร้าว เป็นแมลงชนิดหนึ่งที่มีชื่อเรียกในบางพื้นที่ต่าง ๆ กัน ได้แก่ ด้วงมะพร้าว ด้วงไฟ ด้วงสาคู หรือด้วงลาน เนื่องจากใช้ตันสาคูหรือต้นลานมาเป็นพืชอาหารสำหรับเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) ต่อมาได้มีการพัฒนารูปแบบการเลี้ยงมาเลี้ยงในกะละมัง และมีการพัฒนาสูตรอาหารจากเดิมที่ใช้แต่ท่อนลานหรือท่อนสาคูบด ปรับเปลี่ยนไปใช้กากมันสำปะหลังหมักยีสต์ การใช้อาหารสำเร็จรูปที่มีส่วนผสมของข้าวโพดบด และพืชอาหารชนิดต่าง ๆ ที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง จึงทำให้การเลี้ยงด้วงขยายไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศไทย

ด้วงงวงมะพร้าวหรือด้วงสาคู ในประเทศไทย พบอยู่ 2 ชนิด คือ ชนิดเล็ก Rhynchophorus ferrugineus Olivier และ ชนิดใหญ่ Rhynchophorus vulneratus Panzer ซึ่งสามารถนำมาเพาะเลี้ยงได้ แต่ในประเทศไทยพบว่าด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) Rhynchophorus ferrugineus Oivier นิยมนำมาเพาะเลี้ยงเป็นส่วนใหญ่

ด้วงงวงมะพร้าว เป็นแมลงกินได้ที่มีการเลี้ยงเพื่อนำมาบริโภคเป็นอาหารมาเป็นเวลายาวนาน โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดภาคใต้ที่มีพืชประจำถิ่นซึ่งเป็นพืชอาหาร ได้แก่ ต้นสาคู และต้นลาน เป็นต้น แต่ในปัจจุบันการเลี้ยงไมได้มีเฉพาะในพื้นที่จังหวัดภาคใต้ แต่ได้มีการเลี้ยงกระจายไปในหลายพื้นที่ของประเทศ

วงจรชีวิตของด้วงงวงมะพร้าว

วงจรชีวิตของด้วงงวงมะพร้าว ใช้เวลาทั้งหมดประมาณ 150 – 259 วัน โดยระยะเวลาในแต่ละช่วงวัยและอุณหภูมิที่เหมาะสมในการเลี้ยง อาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมในแต่ละพื้นที่ สามารถแบ่งวงจรชีวิตของด้วงงวงมะพร้าว ได้ 4 ระยะ ดังนี้

• ระยะไข่ มีอายุ 2 – 3 วัน เริ่มจากปล่อยให้พ่อ – แม่พันธุ์เริ่มผสมพันธุ์ จากนั้นตัวเมียจะเริ่มไข่ โดยเฉลี่ยตัวเมียหนึ่งตัวจะให้ไข่ประมาณ 11 – 285 ฟองต่อตัว ใช้เวลาในการฟักไข่ประมาณ 1 – 6 วัน อุณหภูมิที่เหมาะสมมีเกณฑ์เฉลี่ยอยู่ในช่วงประมาณ 14 – 40 องศาเซลเชียส ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมในแต่ละพื้นที่
• ระยะตัวอ่อนหรือระยะตัวหนอน มีอายุ 35 – 39 วัน หลังจากระยะวางไข่ ประมาณ 2 – 4 สัปดาห์ ตัวหนอนจะใช้กรามกัดเปลือกไข่ออกมาเป็นตัวหนอนขนาดเล็กสีขาวใสทั้งตัว ระยะตัวอ่อนมีขนาดโดยความยาวเฉลี่ยประมาณ 8 – 9 มิลลิเมตร ความกว้างประมาณ 7 – 8 มิลลิเมตร แล้วจะค่อย ๆ เจริญเติบโต ทั้งนี้ระยะตัวอ่อนหรือระยะตัวหนอนอาจมีระยะเวลาแตกต่างกันไปอาจขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น สภาพพื้นที่ ภูมิอากาศ อาหาร ซึ่งในบางพื้นที่อาจมีระยะเวลาเฉลี่ยประมาณ 24 – 128 วัน ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมในแต่ละพื้นที่
• ระยะดักแด้ มีอายุ 20 – 30 วัน เมื่อตัวหนอนมีสีครีมเข้มขึ้น แสดงว่าตัวหนอนเริ่มเข้าสู่ตัวเต็มวัยจะเริ่มเป็นดักแด้ โดยเริ่มสร้างรังเข้าฝักดักแด้ใช้เวลาประมาณ 3 – 7 วัน อยู่ในรังประมาณ 6 วัน ตัวหนอนจะอยู่ในรังดักแด้จนถึงระยะตัวเต็มวัย ซึ่งระยะเข้าดักแด้ประมาณ 0 – 10 วัน ระยะออกดักแด้ประมาณ 5 – 10 วัน ทั้งนี้ระยะเวลาเป็นดักแด้และอุณหภูมิที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมในแต่ละพื้นที่
• ระยะตัวเต็มวัย มีอายุ 90 – 184 วัน ตัวเต็มวัยด้วงงวงมะพร้าว มีขนาดลำตัวยาวประมาณ 22 – 35 มิลลิมตร ลักษณะโดยรวมทั้งตัวผู้และตัวเมีย ส่วนอกบางตัวมีสีน้ำตาลดำจนถึงเหลืองส้มและมีสีสด ส่วนอกด้านบนมีลายจุดสีดำกระจายบริเวณด้านบนของอกปล้องแรก ปีกมีสีน้ำตาลดำ ส่วนหัวมีงวงยาวเรียวลงไปทางปลายปาก และปากอยู่ตรงปลายสุดของงวง ปากเป็นประเภทปากกัด ตาอยู่ที่หัวมีสีดำ ที่งวงใกล้กับตา

การเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู)

การเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) ที่นิยมเลี้ยงในปัจจุบันมีอยู่ด้วยกัน 2 แบบ ได้แก่ การเลี้ยงแบบดั้งเดิมโดยใช้ท่อนสาคูหรือท่อนลาน (แบบธรรมชาติ) และการเลี้ยงแบบพัฒนา (ใช้กะละมัง) โดยแต่ละแบบมีขั้นตอนการเลี้ยง ดังนี้

การเตรียมการก่อนการเลี้ยง

สถานที่เลี้ยง

• การเลี้ยงแบบดั้งเดิม โดยใช้ท่อนสาคูหรือท่อนลาน (แบบธรรมชาติ)
  สถานที่เลี้ยงควรเป็นที่น้ำไม่ท่วมขัง บริเวณที่เลี้ยงสามารถวางตากแดดตากฝนได้ แต่ต้องมีกระดานทำจากกาบต้นไม้ที่เลี้ยงครอบปิด ปรับพื้นที่กำจัดมดและศัตรูของด้วง และต้องมีมุ้งหรือตาข่ายที่เหมาะสม ที่ทำจากวัสดุที่มีความคงทน เช่น อะลูมิเนียม พลาสติก เป็นต้น ซึ่งสามารถป้องกันด้วงเล็ดลอดออกไปได้
• การเลี้ยงแบบพัฒนา (ใช้กะละมัง)
  สถานที่เลี้ยงควรเป็นที่ดอนน้ำไม่ท่วมขัง มีอากาศถ่ายเทได้สะดวก โรงเรือนที่ก่อสร้าง มีขนาดที่เหมาะสมกับกำลังการผลิต ตัวอาคารโรงเรือนต้องมีความมั่นคง แข็งแรง ทนทาน มีหลังคากันแดดกันฝนได้ มีแสงสว่างเพียงพอ ใช้มุ้งหรือตาข่ายกันด้วงที่มีขนาดความถี่ที่เหมาะสม (ขนาดไม่น้อยกว่า 16 mesh) ที่ทำจากวัสดุที่มีความคงทน เช่น อะลูมิเนียม พลาสติก เป็นต้น เพื่อป้องกันตัวเต็มวัยเล็ดลอดออกไป และป้องกันสัตว์อื่นและสัตว์ที่เป็นศัตรูเข้าโรงเรือน

วัสดุอุปกรณ์การเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู)

• การเลี้ยงแบบดั้งเดิม โดยใช้ท่อนสาคูหรือท่อนลาน (แบบธรรมชาติ)
  • เตรียมท่อนสาคูหรือท่อนลานสำหรับใช้เลี้ยง ขนาดความยาวท่อนละ 50 เซนติเมตร ตั้งเรียงไว้บริเวณที่จะทำการเลี้ยงมีความห่างพอเหมาะแก่การดูแลและเข้าไปเก็บตัวหนอนได้สะดวก
  • พ่อพันธุ์ – แม่พันธุ์
  • ฝักบัวหรือสายยางสำหรับรดน้ำ
• การเลี้ยงแบบพัฒนา (ใช้กะละมัง)
  • กะละมัง ขนาดกว้าง x ยาว x สูง (38 x 38 x 15 เซนติเมตร) พร้อมฝาปิดพลาสติกแบบมีช่องระบายอากาศได้
  • ต้นสาคูบด ขุยมะพร้าว มันสำปะหลัง และเปลือกมะพร้าวสับ
  • กิ่งปาล์มสดและอ่อน ต้องมีต้นปาล์มในท้องถิ่นเพื่อลดต้นทุนการผลิต
  • เครื่องบดกิ่งปาล์ม
  • ถังพลาสติกทรงกระบอกขนาด บรรจุ 150 ลิตร สูง 95 เชนติเมตร เส้นผ่าศูนย์กลาง 54 เชนติเมตร (95 x 54 เซนติเมตร) พร้อมฝ่าปิดสำหรับหมักปาล์มสดสับ
  • พ่อพันธุ์ – แม่พันธุ์
  • อาหารผสม เช่น หัวอาหารที่ใช้เลี้ยงสุกร กากน้ำตาล รำข้าว และน้ำสะอาด
  • ฝักบัวหรือสายยางสำหรับรดน้ำต้นสาคูบด
  • ไม้ไผ่ผ่าชีกสำหรับวางแถวซ้อนกะละมัง

การเลี้ยงทั้งแบบดั้งเดิมและแบบพัฒนา หากเป็นการเลี้ยงในพื้นที่ที่ปลูกพืชตระกูลปาล์ม ผู้เลี้ยงจะต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ โดยตรวจสอบโรงเรือนและภาชนะที่ใช้เลี้ยงเป็นประจำสม่ำเสมอไมให้มีช่องทางที่ด้วงสามารถเล็ดลอดออกไปได้ หากพื้นที่โดยรอบหรือพื้นที่ข้างเคียงกับโรงเลี้ยงเป็นพื้นที่ปลูกพืชตระกูลปาล์มตั้งแต่ 3 ไร่ขึ้นไป โดยมีรัศมีไม่เกิน 3 กิโลเมตรเจ้าของฟาร์มจะต้องจัดหากับดักฟิโรโมนมาติดตั้งบริเวณภายนอกโรงเรือนเพื่อป้องกันตัวเต็มวัยที่อาจเล็ดลอดออกจากโรงเรือนไม่ให้เข้าไปทำลายพืชตระกูลปาล์ม ซึ่งเป็นพืชอาหารและพืชเศรษฐกิจสำคัญไม่ให้ได้รับความเสียหาย

เรามาดูขั้นตอนการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) กันว่าเป็นอย่างไร

• ขั้นตอนการเลี้ยงแบบดั้งเดิม โดยใช้ท่อนสาคูหรือท่อนลาน (แบบธรรมชาติ)
  สำหรับการเลี้ยงแบบธรรมชาตินั้น เริ่มจากการนำท่อนสาคูหรือท่อนลานมาเป็นวัสดุและอาหารสำหรับเลี้ยงด้วง ขนาดความยาวของท่อน ท่อนละ 50 เซนติเมตร ตั้งเรียงไว้ บริเวณที่จะทำการเลี้ยงมีความห่างพอเหมาะแก่การดูแล และเข้าไปเก็บตัวหนอนได้สะดวก แล้วคัดเลือกพ่อพันธุ์ – แม่พันธุ์ ตัวเต็มวัยที่แข็งแรง มีอวัยวะครบทุกส่วน นำมาปล่อย พ่อพันธุ์ – แม่พันธุ์ ลงในท่อนสาคู จำนวนท่อนละ 6 ตัว โดยอัตราตัวผู้ 2 ต่อ ตัวเมีย 4 ตัวแ ปิดด้านบนของท่อนสาคูหรือท่อนลาน ด้วยกระดานทำจากกาบต้นไม้ที่เลี้ยงครอบปิด ทำการปรับพื้นที่กำจัดมด และศัตรูด้วงงวงมะพร้าว รดน้ำด้วยฝักบัวหรือสายยางรดน้ำสัปดาห์ละ 2 – 3 ครั้ง ตั้งทิ้งไว้ประมาณ 40 – 45 วัน สามารถจับออกขายได้
• ขั้นตอนการเลี้ยงแบบพัฒนา (ใช้กะละมัง) แบบการเลี้ยงโดยใช้อาหารผสมเอง
  เริ่มจากการเตรียมกะละมังพร้อมฝาปิดพลาสติก แบบมีช่องระบายอากาศ เพื่อใช้เป็นภาชนะเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว ตั้งเรียงไว้บริเวณที่จะทำการเลี้ยงมีความห่างพอเหมาะแก่การดูแล และเข้าไปเก็บตัวหนอน แล้วนำทางปาล์มน้ำมันสด มาลอกเปลือกออก แล้วนำไปใส่เครื่องสับบดจะได้ปาล์มสดละเอียดออกมาบดละเอียดไปฉีดน้ำสะอาด นำมาหมักในถังหมักทิ้งไว้จำนวน 3 วัน 3 คืน จากนั้นเทน้ำออก นำปาล์มสดละเอียดไปผสมกับ กากน้ำตาล น้ำ รำข้าว มันสำปะหลัง และอาหารสุกรผสมคลุกเคล้า ให้เข้ากันตามอัตราส่วนที่กำหนด ผสมแช่ทิ้งไว้ก่อน 20 – 30 นาที เพื่อให้อาหารสุกรละลายเข้ากัน นำส่วนผสมทั้งหมด ใส่เครื่องบด จะได้อาหารผสมสำหรับใช้เลี้ยง จากนั้นนำมาเทใส่กะละมัง แล้ว ปล่อยพ่อพันธุ์ – แม่พันธุ์ ที่แข็งแรงสมบูรณ์ ลงในกะละมังเลี้ยง จำนวน 10 คู่ อัตรา ตัวผู้ 4 ต่อ ตัวเมีย 6 ตัว จากนั้นฉีดน้ำให้พอชุ่ม ปิดฝากะละมัง พ่อพันธุ์ – แม่พันธุ์จะทำการผสมพันธุ์และวางไข่ ทิ้งไว้ประมาณ 25 – 30 วัน สามารถจับออกจำหน่ายได้

แนวทางการจัดการผลผลิต

ตัวหนอนด้วงงวงมะพร้าว

ก่อนการนำหนอนมาจำหน่ายเพื่อการบริโภค ต้องมีการจัดการเพื่อล้างสิ่งสกปรก ทั้งภายในลำไส้และภายนอก ตัวหนอนออกก่อน ซึ่งสามารถทำได้หลากหลายวิธี เช่น

• นำตัวหนอนเลี้ยงในกากมะพร้าวขูดเป็นเวลา 1-2 วัน โดยเปลี่ยนกากมะพร้าวทุกวัน หลังจากนั้นนำตัวหนอนมาล้างน้ำและแช่น้ำเกลือทิ้งไว้ 10 – 30 นาที จากนั้นจึงนำไปจำหน่ายต่อไป
• นำตัวหนอนมาล้างน้ำ โดยแช่ในน้ำเปล่าเป็นเวลา 1-2 ชั่วโมง เปลี่ยนน้ำล้างประมาณ 4 รอบ (หรือจนกว่าตัวหนอนจะสะอาด) แล้วนำตัวหนอนมาแชในน้ำกะทิ (ผสมน้ำใบเตยเพื่อให้มีกลิ่นหอม) เป็นเวลา 1 คืน จากนั้นจึงนำไปจำหน่ายต่อไป

พ่อพันธุ์ – แม่พันธุ์ด้วงงวงมะพร้าว

• ควรมีการคัดเพศพ่อพันธุ์ และแม่พันธุ์แยกกันไว้ ในภาชนะปิด ระหว่างรอการผสมพันธุ์ เพื่อป้องกันการหลุดลอดออกไปสู่ธรรมชาติ

การแปรรูปด้วงงวงมะพร้าว

ด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) เป็นแมลงพื้นถิ่นที่นิยมเลี้ยงและบริโภคกันมากในพื้นที่ภาคใต้ เนื่องจากมีพืชอาหารที่สำคัญคือ ต้นลานหรือต้นสาคู โดยจะเลี้ยงบนท่อนลาน หรือท่อนสาคู ต่อมาได้มีการพัฒนารูปแบบการเลี้ยงแบบประยุกต์ คือการนำไปเลี้ยงในกะละมัง และนำต้นสาคูบดมาเป็นอาหารเลี้ยงในกะละมัง ทำให้สะดวกในการเลี้ยงมากขึ้น สามารถใช้พื้นที่ในการเลี้ยงที่จำกัด ต่อมาได้ขยายพื้นที่การเลี้ยงไปยังภาคอื่น ๆ ในประเทศไทยอย่างรวดเร็ว เนื่องจากสามารถขนส่งสาคูบดไปยังทุกภูมิภาคต่าง ๆ ได้สะดวก นอกจากนี้ยังสามารถใช้พืชอาหารอื่นทดแทนต้นสาคูและต้นลานได้ เช่น มันสำปะหลังเนื่องจากมีลักษณะเป็นแป้ง จึงนำมาผสมเป็นสูตรอาหารสำหรับด้วงได้สะดวกมากขึ้น และในปัจจุบันมีผู้คิดค้นสูตรอาหารสำหรับเลี้ยงอย่างหลากหลาย จึงทำให้สามารถเลี้ยงได้ทุกภูมิภาคทั่วประเทศ ด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) นำมาปรุงอาหารหลากหลายเมนู เช่น ทอด ปิ้ง คั่วเกลือ ผัด เป็นต้น

สำหรับช่องทางการตลาด มีการจำหน่ายผลผลิตผ่านตลาดท้องถิ่น ขายส่งให้ผู้รับซื้อจำหน่ายผ่านระบบออนไลน์จำหน่ายให้คนขายพันธุ์ และไว้บริโภคเอง ตลาดต่างประเทศที่สำคัญ เช่น ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และสหภาพยุโรป เป็นต้น

ที่มา :  คู่มือการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

---

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• ไอเดีย การสร้างคอกแพะ ราคาประหยัดจากวัสดุรอบตัว
• น้ำส้มควันไม้ กับคุณประโยชน์มากมาย

การเลี้ยงกุ้งฝอยในบ่อซีเมนต์ แบบละเอียด

สวัสดีครับทุกท่าน ในบทความนี้เราจะมาพูดถึง การเลี้ยงกุ้งฝอยในบ่อซีเมนต์ แบบละเอียด “กุ้งฝอย” แต่เดิมนั้นพบได้ทั่วไปในแหล่งน้ำต่าง ๆ แต่เนื่องจากสภาพ แวดล้อมในปัจุบันที่เสื่อมโทรมโดยการใช้สารเคมีต่างๆ ในนาข้าว หรือด้านการเกษตร ทำให้แหล่งน้ำต่างๆ ตามธรรมาชาติปนเปื้อนด้วยสารเคมี อีกทั้งการบุกรุกทำลายพื้นที่ เพื่อการใช้ประโยชน์อย่างอื่นจึงส่งผลให้แหล่งที่อยู่อาศัยของกุ้งฝอยในธรรมชาตินั้นลดน้อยลง แต่ขณะที่ความต้องการกุ้งฝอยเพื่อการบริโภคมีมากขึ้น ทำให้ราคากุ้งฝอยในท้องตลาดสูงขึ้นมาก ไม่เพียงพอต่อความต้องการ จึงเป็นอีกหนึ่งช่องทางของเกษตรผู้ที่ชอบเลี้ยงสัตว์นั้น สามารถหันมาเลี้ยงกุ้งฝอยได้ และวิธีที่ข้อนข้างนิยมเลี้ยงกันสำหรับคนที่มีพื้นที่น้อย นั้นก็คือ การเลี้ยงกุ้งฝอยในบ่อซีเมนต์ และในบทความนี้เราจะพาทุกท่านมาดูขั้นตอนกันแบบละเอียดครับ

วิธีและขั้นตอนในการเตรียมบ่อซีเมนต์

เลือกวงบ่อซีเมนต์ ให้ตรงตามขนาดที่ต้องการหรือให้เหมาะสมกับพื้นที่เลี้ยง เพื่อความสะดวกสบายในการบริหารจัดการ เมื่อเลือกขนาดบ่อซีเมนต์สำหรับใช้เลี้ยงกุ้งฝอยได้แล้ว ก็ให้หาพื้นที่ ๆ เลี้ยง แล้วทำการปรับพื้นที่ให้เหมาะสมและวางแนวของบ่อซีเมนต์ ตามความชอบได้เลยครับ ตามด้วยทำการเทพื้นปูนต์ก้นบ่อให้เรียบร้อย ควรมีการวางระบบระบายน้ำออกด้วยเพื่อสะดวกในการเปลี่ยนถ่ายน้ำใหม่

ใส่น้ำให้เต็มบ่อปูนแล้วตัดต้นกล้วย ใส่ลงไปแช่ในบ่อผ่าเป็นซึกกลางแล้วตัดเป็นท่อนๆ แช่ไว้ในบ่อประมาณ 15-25 วันเป็นอย่างน้อย เพื่อลดค่าความเป็นด่างของปูนต์ที่เราเทพื้น

เมื่อแช่ต้นกล้วยในบ่อครบกำหนดแล้ว ให้ทำการเปลี่ยนถ่ายน้ำที่เราแช่ต้นกล้วยจากออกจากบ่อปูนให้หมด ล้างทำความสะอาดให้ดี แล้ว ใส่น้ำลงไปให้เต็มบ่อปูน และใส่เกลือทะเล ลงไปในบ่อปูนประมาณ 1-2 กำมือ พักน้ำไว้ 1 วัน น้ำที่ใช้ถ้าเป็นน้ำปะปาก็จะมีดีกว่าน้ำบาดาล แต่ว่าก็จะมีข้อเสียคือมีคลอรีนเพราะฉนั้นจึงจำเป็นต้องแช่บ่อเพื่อให้คลอรีนเจือจาง และก็เปิดอ๊อกซิเจน เพื่อเพิ่มอากาศให้กับน้ำในบ่อปูน

หลักจากเมื่อเราได้เตรียมบ่อเรียบร้อยแล้ว ต่อมาก็ให้เราหาพืชน้ำในท้องท้องถิ่นของเรามาลงบ่อเพื่อเป็นการประหยัดต้นทุน แต่ก่อนที่เราจะนำพืชน้ำต่าง ๆ ที่หามาลงได้ลงในบ่อนั้นควรล้างให้สะอาด เพื่อป้องกันเชื้อโรคต่างๆ ที่ติดมากับพืชที่จะนำมาใส่ พร้อมทั้งเปิดอ๊อกซิเจน ช่วยเพิ่มอากาศในน้ำด้วย ในช่วงแรกๆ ที่กุ้งยังไม่ปรับตัวกับน้ำที่เราใช้เลี้ยง เพียงเท่านี้ก็เราก็เสร็จเรียบร้อยสำหรับขั้นตอนในการเตรียมบ่อซีเมนต์สำหรับเลี้ยงกุ้งฝอยแล้วครับ

ขั้นตอนต่อมาก็จะเป็นการหา พ่อและแม่พันธุ์ กุ้งฝอยที่เราจะนำมาปล่อยลงบ่อของเรากันครับ สำหรับกุ้งฝอยที่จะนำมาลงเลี้ยงนั้น หาได้ง่ายๆ ตามแหล่งธรรมชาติทั่วไป หรือเลือกซื้อตามตลาดที่แม่ค้าพ่อค้านำมาขาย ก็เลือกเอาที่ท้องมีไข่ มาเพาะเลี้ยงไม่เกิน 1 สัปดาห์ ลูกกุ้งก็จะออกมาเดินเต็มบ่อให้เราชื่นชมแล้ว คับถ้าไม่มีอะไรผิดพลาด

วิธีคัดเลือกพ่อ-แม่พันธุ์

การแยกแม่พันธ์กุ้งฝอยนั้นก็ดูไม่ยากนักสำหรับมือใหม่ เมื่อเราได้กุ้งที่มาจากธรรมชาติหรือซื้อมากจากบ่อเพาะเลี้ยงอื่น ๆ ให้เราคัดกุ้งฝอยที่ท้องเริ่มมีไข่ แยกบ่อต่างหากไว้อีกบ่อเพื่อจะได้ขยายพันธ์ุ ซึ่งกุ้งฝอยนั้นจะผสมพันธ์ุกันตลอดทั้งปี และกุ้งฝอย 1 แม่ นั้นจะสามารถออกไข่ได้ ประมาณ 60-80 ฟอง เพราะฉนั้นแล้วจึงจำเป็นต้องคัดแม่กุ้งฝอยที่ท้องมีไข่ออกจากบ่อเดิม และเมื่อแม่กุ้งได้สลัดไข่ออกลงเดินแล้ว ต้องจับแยกแม่กุ้งออกจากบ่อทันทีด้วย เพราะแม่กุ้งจะกินตัวอ่อนของตัวเอง

จากนั้นจึงนำลูกกุ้งที่ อนุบาล มาแล้วประมาณ 1 เดือน ปล่อยลงในบ่อซีเมนต์ อัตรา 30,000-50,000 ตัว เลี้ยงประมาณ 2 เดือน ก็สามารถ จับขายได้ มีอัตรารอด 80% ที่สำคัญการเลี้ยงในบ่อซีเมนต์ ควรช่วยการหายใจด้วยระบบการเติมออกซิเจนด้วยและ ดูความแออัดของจะนวนกุ้งด้วยครับ

อาหารที่ใช้เลี้ยงกุ้งฝอย

ใช้รำละเอียดและปลาป่น อัตรา 3 ต่อ 1 โดยจากการศึกษาในตู้เพาะเลี้ยงพบว่า สามารถให้ผลผลิตกุ้งฝอยได้ดี และมีปริมาณผลผลิตมาก รวมทั้งมีการใส่ปุ๋ยคอกเสริมบ้างเพื่อสร้างน้ำเขียว

สำหรับระยะเวลาในการเพาะเลี้ยงกุ้งฝอยนั้น จากการศึกษาพบว่า การเลี้ยงกุ้งฝอย หากสามารถปล่อยพ่อแม่พันธุ์ได้ทุกเดือนที่พบว่ากุ้งฝอยมีไข่แก่ บริเวณช่องท้องและเมื่อกุ้งวางไข่แล้ว จะผสมพันธุ์ได้ต่อไป เมื่อลูกกุ้งเล็ก ๆ เลี้ยง 3-4 เดือน จะได้ลูกกุ้งโตเต็มวัยสามารถช้อนขายได้ หรือจะช้อนขายเมื่อเห็นว่ากุ้งในบ่อเลี้ยงมีจำนวนมาก เพราะหากกุ้งมีจำนวนมากเกินไปจะทำให้กุ้งไม่โตและกินกันเองระหว่างการลอกคราบ

ระยะเวลาในการให้อาหารกุ้งฝอย

ควรเป็นวันที่ 2 หรือ 3 หลังจากที่ได้นำลงไปบ่อแล้ว สำหรับอาหารกุ้งก็จะมีลายอย่างด้วยกัน เพราะกุ้งฝอยเป็นสัตว์ประเภทที่เลื้ยงง่าย กินอาการได้กือบทุกอย่าง เช่น อาหารของกุ้งฝอย/ อาหารปลาดุก บดละเอียด รำ ผสม กับไข่แดงต้มลูก/อาการสำเร็จสำหรับกุ้ง/เต้าหู้หลอด การให้อาหารกุ้งฝอยไม่ควรให้เยอะ ให้แค่วันล่ะ 1 ครั้ง ช่วงเย็นๆก็พอ อาทารเสริมก็จะเป็นประเภท ไส้เดือนกับไรแดง

สูตรวิธีการช่วยดับกลิ่นฆ่าเชื้อโรคในบ่อกุ้ง

• EM 2 ช้อนแกง
• กากน้ำตาล 2 ช้อนแกง
• น้ำ 1 ลิตร

นำส่วนผสมมาหมักรวมกันตั้งทิ้งไว้ในที่ร่ม ประมาณ 1 อาทิตย์ ก็สามารถนำมาใช้งานได้

อัตราส่วนในการใช้ : อีเอ็ม 1 ลิตร ต่อน้ำ 20 ลิตร ใส่บัวรดน้ำราดให้ทั่วบ่อ จะใช้หลังจากที่เติมน้ำลงไปก่อนปล่อยกุ้ง จะช่วยดับกลิ่นฆ่าเชื้อโรคในบ่อ กุ้งโตเร็ว

ราคาและระยะเวลาในการจับจำหน่าย

ระยะ เวลาในการจับกุ้งฝอยเพื่อจำหน่าย ใช้เวลาประมาณ 3-4 เดือนก็สามารถสร้างรายได้ให้กับผู้เลี้ยงได้ ทั้งนี้หาก เป็นการเลี้ยงในบ่อดินหรือตามสวนต่างๆจะสามารถ ใ ห้จำนวนการขยายพันธุ์ได้มากกว่าการเลี้ยงในบ่อปูนเพราะมีพื้นที่มากกว่า โดยอาหารกุ้งฝอยที่เลี้ยงในบ่อดิน สามารถให้ได้แบบเดียวกันกับการเลี้ยงในบ่อปูน ก็ถือเป็นอีกหนึ่งเคล็ดลับสำหรับคนที่มีที่ดินว่างๆ อาจจะลองหันมาเลี้ยงกุ้งฝอยสร้างรายได้ดูบ้างก็ได้ อย่างไรก็ดีแม้จะเป็น อาชีพ ที่ดีแต่เกษตรกรก็ควรศึกษาวิธีการเลี้ยงให้เข้าใจและเริ่มเลี้ยงแบบหาประสบการณ์ จาก น้อยไปหามาก เพื่อดูว่าอัตราการรอดเป็นอย่างไรระหว่างเลี้ยงมีปัญหาอะไรให้ต้องแก้ไข แม้ว่ากุ้งฝอยจะเลี้ยงไม่ยากแต่หากไม่เข้าใจในวิธีการเลี้ยงก็อาจทำให้เป็นการลงทุนที่เสียเวลาโดยประโยชน์ได้

เมนูกุ้งฝอยเด็ดๆ รสแซบ นั้นก็คือ เมนูก้อยกุ้งหรือกุ้งเต้น นั้นเอง

ส่วนผสม

• กุ้งฝอยสดๆ ประมาณ 200 กรัม
• น้ำมะนาว 2 ช้อนโต๊ะ
• น้ำปลา 1 ช้อนโต๊ะ
• ข้าวคั่ว 2 ช้อนโต๊ะ
• หอมแดงซอยปรมาณ 2- 3 หัว
• พริกขี้หนูแห้งคั่วป่นประมาณ 1-2 ช้อนโต๊ะ
• ผักชีและต้นหอมซอย อย่างล่ะประมาณ 2-3 ต้น

วิธีทำ

นำกุ้งฝอยมาล้างทำความสะอาด แล้วนำมาพักในตะแกรงให้สะเด็ดน้ำ จากนั้นใส่กุ้งฝอยลงในหม้อผสมแล้วใส่น้ำมะนาว ตามด้วยข้าวคั่ว หอมแดง และพริกป่น เคล้าให้เข้ากัน ใส่ผักชีฝรั่งและต้นหอม เคล้าให้เข้ากันทั่ว ตักใส่จานเสิร์ฟ

เป็นยังไงกันบ้างครับ สำหรับวิธีการเลี้ยงกุ้งฝอยในบ่อซีเมนต์ นั้นถือว่าไม่น่าจะยุ่งยากอย่างที่คิด เพื่อนๆ สามารถนำวิธีการไปปรับประยุกต์ใช้กันได้ ตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ รับลองเพื่อนๆ จะมีกุ้งฝอยไว้ทำเมนูอร่อยๆ ไว้รับประทานแน่นอนครับ สำหรับบทความนี้แอดก็ขอจบเพียงเท่านี้นะครับ ไว้คร้้งหน้าจะมีบทความดีๆ เกี่ยวกับอะไรมาฝากก็ค่อยติดตามกันนะครับ

แหล่งอ้างอิงข้อมูล : www.withikaset.com, www.sarakaset.com

 

---

บทความอื่นที่น่าสนใจ

• ไอเดีย การสร้างคอกแพะ ราคาประหยัดจากวัสดุรอบตัว
• น้ำส้มควันไม้ กับคุณประโยชน์มากมาย